Mantra 1

Sukta 14

अभयम्। इदमुच्छ्रेयोऽवसानमागां शिवे मे द्यावापृथिवी अभूताम्। असपत्नाः प्रदिशो मे भवन्तु न वै त्वा द्विष्मो अभयं नो अस्तु

abháyam | idám ucchrɛ́yo’vasā́nām ā́gāṃ śivé me dyā́vāpr̥thivī abhūtām | asapátnāḥ pradíśo me bhavantu ná vai tvā dviṣmó abháyaṃ no astu

Fearlessness. Let this issue in higher good; let the ending come to rest in auspiciousness. For me let Heaven and Earth become benign. Let the quarters be for me without rival. Verily we hate thee not: let fearlessness be ours.

अभयम्fearlessness, safety
अभयम्:
कर्म (आशीर्वाद-वाक्ये ‘अस्तु’ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअ-भय (प्रातिपदिक) < भय
इदम्this
इदम्:
कर्म (गम्यते/आगच्छति इत्यर्थे ‘आगाम्’ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उच्छ्रेयःhigher good, prosperity
उच्छ्रेयः:
कर्म (आगाम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootउत्-श्रेयस् (प्रातिपदिक)
अवसानम्resting-place, end, settlement
अवसानम्:
कर्म (आगाम् इत्यस्य; ‘समाप्ति/निवास’ अर्थे)
TypeNoun
Rootअवसान (प्रातिपदिक) < अव-सा (धातु)
आगाम्may it come/arrive
आगाम्:
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
शिवेauspicious, gracious
शिवे:
विशेषण (द्यावापृथिव्योः)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
मेfor me / my
मे:
सम्बन्ध (मम)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
द्यावाheaven (as one of the pair)
द्यावा:
कर्तृ (अभूताम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootद्याव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
पृथिवीearth (as one of the pair)
पृथिवी:
कर्तृ (अभूताम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अभूताम्may they be
अभूताम्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
असपत्नाःwithout rivals, unopposed
असपत्नाः:
विशेषण (प्रदिशः)
TypeAdjective
Rootअ-सपत्न (प्रातिपदिक) < सपत्न
प्रदिशःdirections/quarters
प्रदिशः:
कर्तृ (भवन्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootप्रदिश् (प्रातिपदिक)
मेfor me / my
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवन्तुmay they become/be
भवन्तु:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (द्विष्मः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
अभयम्fearlessness, safety
अभयम्:
कर्तृ (अस्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअ-भय (प्रातिपदिक) < भय
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (अस्तु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)

Rishi: Atharvanic tradition (late AV śānti corpus; specific ṛṣi not explicit in the provided excerpt)

Devata: Abhaya (Fearlessness) with Dyāvā-Pṛthivī and the Pradiśas (quarters) as supporting powers

Chandas: Mixed/late AV style; predominantly anuṣṭubh-like cadence (not strictly determinable from excerpt alone)

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From intention for higher good → cosmic benignity → spatial sovereignty → de-escalatory closure.","listener_experience":"Grounded courage without aggression; relief and spaciousness.","intensity":4}