Mantra 9

Sukta 13

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्र एषां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्तु मध्ये

IAST Transliteration

índra eṣā́ṃ netā́ bṛ́haspátir dákṣiṇā yajñáḥ púra etu sómaḥ | devasenā́nām abhibhañjatī́nāṃ jáyantīnām marúto yantu mádhye

English Translation (Griffith/Whitney)

Indra be leader of these; Bṛhaspati (be) the right-hand power; let Sacrifice go in front, let Soma go before: in the midst let the Maruts march—of the god-hosts that break the foe and win.

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these (of them)
• एषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नेता: leader
• नेता: कर्तृ (विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: नी (धातु) → नेतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• दक्षिणा: the sacrificial fee (dakṣiṇā)
• दक्षिणा: कर्तृ (विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• यज्ञः: sacrifice
• यज्ञः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front, ahead
• पुरः: अधिकरण (स्थान/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्यय/उपसर्गवत्)

• एतु: let (him/it) go/come
• एतु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• सोमः: Soma
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• देवसेनानाम्: of the divine armies
• देवसेनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देवसेना (समास-प्रातिपदिक: देव + सेना)

• अभिभञ्जतीनाम्: of (those) crushing/overpowering
• अभिभञ्जतीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (Participle)
• Root: अभि-भञ्ज् (धातु) → अभिभञ्जत् (वर्तमान-कृदन्त)

• जयन्तीनाम्: of (those) victorious
• जयन्तीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (Participle)
• Root: जि (धातु) → जयन्ती (वर्तमान-कृदन्त)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• यन्तु: let them go/come
• यन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: अधिकरण (स्थान)
• Type: Noun (used adverbially)
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (not explicit here)

Devata: Indra, Bṛhaspati, Soma, Maruts (collective martial pantheon)

Chandas: Triṣṭubh-like (late AV; mixed)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From orderly appointment of powers → swelling collective momentum → assured victory.","listener_experience":"Feels like entering a disciplined charge with divine backing; fear is replaced by structure and confidence.","intensity":8}