Mantra 2

Sukta 9

Sanskrit (Devanagari)

शान्तानि पूर्वरूपाणि शान्तं नो अस्तु कृताकृतम्। शान्तं भूतं च भव्यं च सर्वमेव शमस्तु नः

IAST Transliteration

śā́ntāni pūrvarūpā́ṇi śā́ntaṃ no astu kṛtākṛtám | śā́ntaṃ bhūtáṃ ca bhávyam̐ ca sárvam evá śámas tu naḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Peaceful be the fore-signs; peaceful for us be what is done and what is left undone. Peaceful be the past and peaceful the future; yea, let all without exception be peace for us.

Word by Word

• शान्तानि: peaceful, appeased
• शान्तानि: कर्तृ (अस्तु के साथ विधेय/विशेष्य-सम्बन्ध; ‘पूर्वरूपाणि’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (√शम् ‘शमयति/शाम्यति’ से निष्पन्न विशेषण-प्रातिपदिक)

• पूर्वरूपाणि: fore-signs, prior forms/omens
• पूर्वरूपाणि: कर्तृ (अस्तु का कर्तृ/विधेय-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पूर्वरूप (समास-प्रातिपदिक: पूर्व + रूप)

• शान्तम्: peaceful, propitious
• शान्तम्: कर्म/विधेय (अस्तु के साथ ‘कृताकृतम्’ का विधेय)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (√शम् से निष्पन्न)

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध: ‘हमारे लिए’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्तु: may it be
• अस्तु: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू/अस् ‘to be’)

• कृताकृतम्: what is done and not done; the accomplished and unaccomplished
• कृताकृतम्: कर्तृ (अस्तु का कर्तृ/विषय; ‘शान्तम्’ इसका विधेय)
• Type: Noun/Adjective
• Root: कृताकृत (समास-प्रातिपदिक: कृत + अकृत; √कृ)

• शान्तम्: peaceful
• शान्तम्: विधेय (भूतम्…भव्यम्…सर्वम् के लिए)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (√शम् से निष्पन्न)

• भूतम्: the past; what has been
• भूतम्: कर्तृ/विषय (अस्तु का; ‘शान्तम्’ इसका विधेय)
• Type: Noun/Adjective
• Root: भूत (√भू से क्त-प्रत्ययान्त)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भव्यम्: the future; what will be
• भव्यम्: कर्तृ/विषय (अस्तु का; ‘शान्तम्’ इसका विधेय)
• Type: Noun/Adjective
• Root: भव्य (√भू से यत्/अनीय-भावार्थक विशेषण-प्रातिपदिक; ‘to be’/‘future’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• सर्वम्: all, everything
• सर्वम्: कर्तृ/विषय (अस्तु का; ‘शान्तम्’ इसका विधेय)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सर्व (सर्व-प्रातिपदिक)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• शम्: peace, welfare
• शम्: विधेय (सर्वम्… के लिए: ‘कल्याण/शान्ति हो’)
• Type: Noun
• Root: शम् (नपुंसक-प्रातिपदिक; ‘peace, welfare’)

• अस्तु: may it be
• अस्तु: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस्

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (śānti-prayoga; specific ṛṣi not explicit in the provided excerpt)

Devata: Śānti (Peace) / Brahmanic pacification as operative power

Chandas: Anuṣṭubh (predominant śānti style)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From specific domains (omens, deeds) to totality (‘sarvam eva’).","listener_experience":"A broad quieting and sense of being safeguarded in time.","intensity":3}