Mantra 2
Sukta 5
Sanskrit (Devanagari)
अन्तकोऽसि मृत्युरसि
IAST Transliteration
ántako ’si mṛtyúr asi
English Translation (Griffith/Whitney)
Thou art the Ender; thou art Death.
Word by Word
अन्तकःthe Ender; Death (as a personified agent)
अन्तकः:
कर्तृ (विधेय-नाम; ‘त्वम्’ इति लुप्त-कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक) < अन्त (अन्त- ‘end’) + -क (कर्तृवाचक/नामधातु-प्रत्यय)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया) समास/सम्बन्ध-क्रिया; कर्तृ = त्वम्
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
मृत्युःdeath
मृत्युः:
कर्तृ (विधेय-नाम; ‘त्वम्’ इति लुप्त-कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक) < √मृ (मरणे) + त्यु (उणादि-प्रत्यय)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया) समास/सम्बन्ध-क्रिया; कर्तृ = त्वम्
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
Attribution
Rishi: To be confirmed from Anukramaṇī for 16.5.
Devata: Mṛtyu/Antaka (as adversarial personification)
Chandas: Short formula (non-metrical/fragmentary anuṣṭubh member); used as a potent identificatory utterance.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From dread to fierce confrontation.","listener_experience":"A jolt of courage; the fear-object is dragged into the light.","intensity":8}