Mantra 46

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

सर्वानग्ने सहमानः सपत्नानैषामूर्जं रयिमस्मासु धेहि

IAST Transliteration

sárvān agne sáhamānaḥ sapátnān eṣā́m ū́rjaṃ rayím asmā́su dhehi ||

English Translation (Griffith/Whitney)

O Agni, overpowering all our rivals, set thou their strength, their substance, and their wealth within ourselves.

Word by Word

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: कर्म
• Type: Adjective (sarvanāma-prāya)
• Root: सर्व (सर्व-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: (सम्बोधन) —
• Type: Noun (address)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सहमानः: overpowering, prevailing
• सहमानः: कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Participle (adjectival)
• Root: सह् (धातु) → सहमान (शतृ/शानच्-वर्तमान कृदन्त, आत्मनेपद-भाव)

• सपत्नान्: rivals, enemies
• सपत्नान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सपत्न (प्रातिपदिक)

• एषाम्: of these (rivals)
• एषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एषद्-रूप

• ऊर्जम्: strength, vital power
• ऊर्जम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज्/ऊर्जा (प्रातिपदिक)

• रयिम्: wealth, treasure
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• अस्मासु: in/among us
• अस्मासु: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धेहि: place, put, bestow
• धेहि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Agni

Chandas: Anuṣṭubh (single-verse)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From threat perception → assertive dominance → satisfaction of regained strength.","listener_experience":"Empowerment, firmness, ‘we have the upper hand’.","intensity":7}