Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 9

प्रतिघ्नानाश्रुमुखी कृधुकर्णी च क्रोशतु । विकेशी पुरुषे हते रदिते अर्बुदे तव

pratighnānā́śru-mukhī́ kṛ́dhu-karṇī́ ca krośatu | vi-kéśī púruṣe haté radité arbude táva

Let the smiting woman, tear-faced, and the harsh-eared one cry aloud; let the dishevelled-haired (wife) wail when the man is slain—this lamentation, O Arbudi, is of thy making.

प्रतिघ्नानाःstriking back; retaliating (women)
प्रतिघ्नानाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootप्रतिघ्नान (प्रति-√हन्/घ्ना-; प्रातिपदिक) अथवा √हन्-आन (कृदन्त)
अश्रुमुखीtear-faced; with a tearful face
अश्रुमुखी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअश्रु-मुखी (प्रातिपदिक)
कृधुकर्णीhaving ‘kṛdhu’ ears; rough/odd-eared
कृधुकर्णी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootकृधु-कर्णी (प्रातिपदिक; ‘कृधु’ = विकृत/कठोर/कृधु- प्रकार + कर्णी)
and
:
TypeIndeclinable
Root
क्रोशतुlet the two cry out/wail
क्रोशतु:
TypeVerb
Root√क्रुश् (क्रोशति)
विकेशीwith dishevelled hair
विकेशी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवि-केशी (प्रातिपदिक)
पुरुषेin/at the man
पुरुषे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
हतेwhen (the man) is slain; in the slain (man)
हते:
अधिकरण
TypeAdjective
Root√हन् (हत-; कृदन्त/भूतकृदन्त) अथवा ‘हत’ (प्रातिपदिक)
रदितेin (him) lamented/being cried over
रदिते:
अधिकरण
TypeAdjective
Root√रद्/√रुद् (रदित-; कृदन्त ‘wept/crying’)
अर्बुदेin the swelling/tumour; in the mass (arbuda)
अर्बुदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम-प्रातिपदिक

Rishi: Atharvanic/Āṅgirasa attribution (Anukramaṇī tradition).

Devata: Arbudi (as war-power causing enemy lament).

Chandas: Anuṣṭubh-like (shorter, curse-style cadence).

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From naming grim female figures → eruption of cries → wail at the slain man → sealing attribution to Arbudi.","listener_experience":"A dark, forceful curse-tone; evokes dread and ruthless certainty.","intensity":9}