Mantra 141
Sukta 3
Sanskrit (Devanagari)
ताभ्यामेनं प्राशिषं ताभ्यामेनमजीगमम्
IAST Transliteration
tā́bhyām enaṁ práśiṣaṁ tā́bhyām enam ajīgamam
English Translation (Griffith/Whitney)
With those two I made him eat; with those two I made him go forth (I led him on).
Word by Word
ताभ्याम्with/by those two (f.)
ताभ्याम्:
करण (instrument) [प्राशिषम् इत्यस्य]
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता- (स्त्री.)
एनम्him/this one
एनम्:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) → एनद्/एनम् (प्रयोग-रूप)
प्राशिषम्I ate/partook
प्राशिषम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र + अश् (धातु) ‘to eat’
ताभ्याम्with/by those two (f.)
ताभ्याम्:
करण (instrument) [अजीगमम् इत्यस्य]
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ता- (स्त्री.)
एनम्him/this one
एनम्:
कर्म (object)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) → एनद्/एनम् (प्रयोग-रूप)
अजीगमम्I made (him) go / I led (him)
अजीगमम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु) ‘to go’ (अभ्यासयुक्त-लुङ्)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (variable attribution)
Devata: Savitar’s impulsion / ritual agency
Chandas: Late Atharvanic operative formula (not strict metrical ṛc)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From supportive caregiving to confident forward propulsion.","listener_experience":"Encouraged, steady, protected while moving on.","intensity":5}