Mantra 4

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

हिरण्यस्रगयं मणिः श्रद्धां यज्ञं महो दधत्। गृहे वसतु नोऽतिथिः

IAST Transliteration

híraṇya-srag ayáṃ maṇíḥ śraddhā́ṃ yajñáṃ máho dádhat | gṛhé vasatu nó ’títhiḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

This gold-garlanded amulet, bestowing faith, sacrifice, and greatness—let it dwell in our house, a guest of honour.

Word by Word

• हिरण्यस्रगयम्: gold-garlanded / wearing a golden wreath
• हिरण्यस्रगयम्: कर्म (विशेषणरूपेण कर्मपदस्य)
• Type: Adjective
• Root: हिरण्यस्रज् (प्रातिपदिक; हिरण्य- ‘gold’ + स्रज् ‘माला/हार’)

• मणिः: the amulet / jewel
• मणिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक)

• श्रद्धाम्: faith / trust
• श्रद्धाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)

• यज्ञम्: sacrifice / rite
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• महो: greatness / a great (boon)
• महो: कर्म (दधत् इत्यस्य कर्मपदेषु)
• Type: Adjective (used substantively/adverbially)
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• दधत्: placing / bestowing / holding
• दधत्: कर्तृ (मणिः—कर्ता; दधत्—कर्तृविशेषणम्)
• Type: Verb (participial)
• Root: धा (धातु) — शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त

• गृहे: in the house
• गृहे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)

• वसतु: let (him/it) dwell
• वसतु: क्रिया (आशीर्लिङ्ग/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (स्वाम्यर्थे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अतिथिः: a guest
• अतिथिः: कर्तृ (वसतु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अतिथि (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition

Devata: Maṇi (as auspicious guest); associated with Śraddhā/Yajña as personified goods

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From invitation to settled residence—wonder domesticated into calm assurance.","listener_experience":"A sense of warmth, honour, and protective prosperity entering the home.","intensity":4}