Mantra 40
Sukta 5
Sanskrit (Devanagari)
४॥ ब्रह्माभ्यावर्ते । तन्मे द्रविणं यच्छतु तन्मे ब्राह्मणवर्चसम्
IAST Transliteration
brahmā́bhíāvarte | tán me dráviṇaṃ yacchatu tán me brāhmaṇavarcásam ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Brahmā turns hitherward. Let that bestow on me wealth; let that bestow on me brahmanic splendour.
Word by Word
ब्रह्माBrahmā (the creator / sacred power personified)
ब्रह्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) / ब्रह्मा (पुं-प्रातिपदिक)
अभ्यावर्ततेturns back/returns; comes back again
अभ्यावर्तते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते) + उपसर्ग: अभि-आ-
तत्that
तत्:
कर्म (यच्छतु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान (यच्छतु इत्यस्य: ‘to me’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्रविणम्wealth; property; treasure
द्रविणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
यच्छतुmay (he/it) give; let (him/it) grant
यच्छतु:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति)
तत्that
तत्:
कर्म (यच्छतु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान (यच्छतु इत्यस्य: ‘to me’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्राह्मणवर्चसम्brahmanical lustre; priestly splendour/holy radiance
ब्राह्मणवर्चसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootब्राह्मण-वर्चस् (समास-प्रातिपदिक; वर्चस् = तेजस्/यशस्)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Brahmā / Brahman
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From invocation to settled assurance in an impersonal giver.","listener_experience":"Gravitas, inward steadiness, trust in order.","intensity":3}