Mantra 29
Sukta 2
Sanskrit (Devanagari)
यो वै तां ब्रह्मणो वेदामृतेनावृतां पुरम्। तस्मै ब्रह्म च ब्राह्माश्च चक्षुः प्राणं प्रजां ददुः
IAST Transliteration
yó vái tā́ṃ bráhmaṇo védāmṛ́tenā́vṛtāṃ púram | tásmai bráhma ca brāhmā́ś ca cákṣuḥ prāṇáṃ prajā́ṃ dadúḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
Whoso, in very truth, knoweth that fortress of Brahman, covered round with immortality—to him Brahman and the Brahmā-priests have given sight, and breath, and progeny.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (यो = वेत्ति इति कर्ता)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वैindeed, surely
वै:
—
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म (वेद = जानाति; ताम् = ज्ञेय-वस्तु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मणःof Brahman / of the sacred power
ब्रह्मणः:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of Brahman’)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वेदknows
वेद:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
अमृतेनwith immortality / with ambrosia
अमृतेन:
करण (आवृतां—केन? अमृतेन)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
आवृताम्covered, enclosed
आवृताम्:
— (विशेषणम्)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootआ-√वृ (धातु) → आवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पुरम्fortress, city
पुरम्:
कर्म (वेद—ज्ञातव्या ‘पुरम्’)
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान (ददुः—कस्मै? तस्मै)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मBrahman / sacred power
ब्रह्म:
कर्तृ (ददुः—कः? ब्रह्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
ब्राह्माःthe Brahma-priests / Brahman-knowers
ब्राह्माः:
कर्तृ (ददुः—कः? ब्राह्माः)
TypeNoun/Adjective (collective)
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक; ‘ब्राह्म’ = ब्रह्म-सम्बद्ध/ब्रह्मविद्)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चक्षुःeye, sight
चक्षुः:
कर्म (ददुः—किम्? चक्षुः)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
प्राणम्breath, life-force
प्राणम्:
कर्म (ददुः—किम्? प्राणम्)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
प्रजाम्offspring, progeny
प्रजाम्:
कर्म (ददुः—किम्? प्रजाम्)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
ददुःgave
ददुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Attribution
Rishi: Atharvan
Devata: Brahman; Amṛta (deathlessness) as protective principle
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Assurance of protection culminating in blessing and increase.","listener_experience":"Quiet confidence; feeling ‘endowed’ with life-supporting powers.","intensity":4}