Mantra 4

Sukta 20

Sanskrit (Devanagari)

शास इत्था महाँ अस्यमित्रसाहो अस्तृतः । न यस्य हन्यते सखा न जीयते कदा चन

IAST Transliteration

śā́sa itthā́ mahā́n asyā́mitrasā́ho ástṛtaḥ | ná yásya hanyáte sakhā́ ná jī́yate kadā́ cana

English Translation (Griffith/Whitney)

Thus is the Chastiser great: this foe-subduer is uninjured. Whose comrade is not slain, he is not conquered—no, not at any time whatsoever.

Word by Word

• शासः: the ruler/commander (one who commands)
• शासः: कर्तृ (स्तुत्य-विशेष्यः) / विषयः
• Type: Noun
• Root: शास् (धातु) / शास्- (प्रातिपदिक) → शास् (शासन/शासक-भाव)

• इत्था: thus, in this manner
• इत्था: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: इत्था (अव्यय)

• महान्: great
• महान्: विशेषणम् (शासः/सः इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• अमित्रसाहः: conqueror/overpowerer of foes
• अमित्रसाहः: विशेषणम् (त्वम्/शासः)
• Type: Adjective
• Root: अमित्रसाह- (प्रातिपदिक) [अमित्र + साह]

• अस्तृतः: unharmed, unstruck (not injured)
• अस्तृतः: विशेषणम् (त्वम्/शासः)
• Type: Adjective
• Root: स्तृ (धातु) → स्तृत (कृदन्त, भूतकर्मणि/भूतकृदन्त) + नञ्-अभावार्थे अ-

• न: not
• न: निषेधः
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘whose’
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हन्यते: is killed/slain
• हन्यते: क्रिया (कर्मणि) — ‘is slain’
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• सखा: friend, ally
• सखा: कर्तृ/विषयः (हन्यते इत्यस्य) — ‘friend’
• Type: Noun
• Root: सखि/सखा (प्रातिपदिक)

• न: nor, not
• न: निषेधः
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• जीयते: is defeated
• जीयते: क्रिया (कर्मणि) — ‘is conquered’
• Type: Verb
• Root: जि (धातु) [जि—जयने]

• कदा: ever, at any time
• कदा: कालाधिकरणम्
• Type: Indeclinable
• Root: कदा (अव्यय)

• चन: even (at all)
• चन: निषेध-प्रबलकः
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (ascribed by Anukramaṇī for this hymn-cycle; verify per edition).

Devata: Rakṣā/Protective power (often framed as a ‘chastiser’/victorious force against enemies).

Chandas: Anuṣṭubh (11/8-based Atharvanic anuṣṭubh style; verify pada-count per pada recension).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Asserts greatness and invulnerability → links victory to protected companionship → seals perpetual unconquerability.","listener_experience":"Quiet courage and steadiness; uplift without agitation.","intensity":6}