Adhyaya 93: The Battle of Mahiṣa Daitya and the Gods

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततो महिषदैत्यस्तु कामरूपी महाबलः । मत्तहस्तिनमारुह्य यियासुर्मेरुपर्वतम् ॥

Śrī Varāha bersabda: Kemudian Mahīṣa-daitya, yang dapat berubah rupa sesuka hati dan sangat perkasa, menaiki seekor gajah yang sedang mabuk, berniat menuju Gunung Meru.

Verse 2

कालः कृतान्तो रक्ताक्षो हरणो मित्रहाऽनिलः । यज्ञहा ब्रह्महा गोग्घ्नः स्त्रीघ्नः संवर्त्तकस्तथा ॥

Kāla, Kṛtānta, Raktākṣa, Haraṇa, Mitrahā, Anila; Yajñahā, Brahmahā, Goghna, Strīghna, serta Saṃvarttaka—itulah nama-nama para pemimpin daitya.

Verse 3

इत्येते दश चैकाश्च दैत्येन्द्रा युद्धदुर्मदाः । यथासंख्येन रुद्रांस्तु दुद्रुवुर्भीमविक्रमाः ॥

Demikianlah kesepuluh dan satu pemimpin daitya itu, mabuk oleh kesombongan perang, menyerbu para Rudra menurut urutannya, dengan keberanian yang menggetarkan.

Verse 4

शेषान् देवान् शेषदैत्या यथायोगमुपाद्रवन् । स्वयं महिषदैत्यस्तु इन्द्रं दुद्राव वेगितः ॥

Para daitya yang tersisa menyerang para deva yang tersisa sesuai kecocokan lawannya; dan Mahīṣa-daitya sendiri, dengan laju yang dahsyat, menerjang Indra.

Verse 5

स चापि बलवान् दैत्यो ब्रह्मणो वरदर्पितः । अवध्यः पुरुषेणाजौ यद्यपि स्यात् पिनाकधृक् ॥

Daitya itu pun sangat perkasa, menjadi angkuh karena anugerah Brahmā; di medan perang ia tak dapat dibunuh oleh seorang manusia, sekalipun Śiva sang pemegang Pināka hadir.

Verse 6

आदित्यैर्वसुभिः साध्यै रुद्रैश्च निहता भृशम् । असुरा यातुधानाश्च संख्यापूरणकेवलाः ॥

Oleh para Āditya, Vasu, Sādhya, dan Rudra, para Asura serta Yātudhāna dibinasakan dalam jumlah besar—seakan-akan hanya untuk melengkapi hitungan (yang gugur).

Verse 7

देवानामपि सैन्यानि निहतान्यसुरैर्युधि । एवं भूते तदा भग्ने देवेन्द्रे विद्रुताः सुराः ॥

Dalam pertempuran, pasukan para deva pun dibunuh oleh para asura. Ketika keadaan demikian dan Devendra (Indra) terpukul mundur, para Sura pun lari tercerai-berai.

Verse 8

अर्दिता विविधैः शस्त्रैः शूलपट्टिशमुद्गरैः । गतवन्तो ब्रह्मलोकमसुरैरर्दिताः सुराः ॥

Tersiksa oleh berbagai senjata—tombak, kapak, dan gada—para Sura yang terus diganggu oleh asura pun pergi menuju Brahmaloka.

Verse 9

तत्रेन्द्रं पुरमासाद्य देवैः सह शतक्रतुम् । अभिदुद्राव दैत्येन्द्रस्ततो देवाः क्रुधान्विताः ॥

Di sana, setelah mencapai kota Indra, raja para daitya menyerbu Śatakratu (Indra) yang bersama para deva; maka para deva pun dipenuhi amarah.

Verse 10

आदाय स्वानि शस्त्राणि वाहनानि विशेषतः । अधिष्ठायासुरानाजौ दुद्रुवुर्मुदिता भृशम् ॥

Dengan mengangkat senjata masing-masing dan terutama menaiki wahana mereka, para Asura melesat ke medan perang dengan sukacita yang meluap.

Verse 11

तेषां प्रववृत्ते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । घोरं प्रचण्डयोधानामन्योन्यमभिगर्जताम् ॥

Ketika mereka mulai bertempur, bangkitlah pertempuran yang gaduh—membuat bulu kuduk berdiri dan mengerikan—sementara para kesatria garang saling mengaum.

Verse 12

तत्राञ्जनो नीलकुक्षिर्मेघवर्णो बलाहकः । उदराक्षो ललाटाक्षः सुभीमो भीमविक्रमः । स्वर्भानुश्चेति दैत्याष्टौ वसून् दुद्रुवुराहवे ॥

Di sana, Añjana, Nīlakukṣi, Meghavarṇa, Balāhaka, Udarākṣa, Lalāṭākṣa, Subhīma, Bhīmavikrama, dan Svarbhānu—delapan Daitya ini—menerjang para Vasu dalam pertempuran.

Verse 13

यथासंख्येन तद्वच्च दैत्याः द्वादश चापरे । आदित्यान् दैत्यवर्यास्तु तेषां प्राधान्यतः शृणु ॥

Demikian pula, menurut urutan, ada dua belas Daitya lainnya; para Daitya utama itu menyerbu para Āditya—dengarkan nama-nama mereka menurut kedudukan mereka.

Verse 14

भीमो ध्वङ्क्षो ध्वस्तकर्णः शङ्कुकर्णस्तथैव च । वज्रकायोऽतिवीर्यश्च विद्युन्माली तथैव च ॥

Bhīma, Dhvaṅkṣa, Dhvastakarṇa, Śaṅkukarṇa, Vajrakāya, Ativīrya, dan Vidyunmālī—mereka termasuk di antara yang tersebut itu.

Verse 15

रक्ताक्षो भीमदंष्ट्रस्तु विद्युज्जिह्वस्तथैव च । अतिकायो महाकायो दीर्घबाहुः कृतान्तकः ॥

Raktākṣa, Bhīmadaṃṣṭra, Vidyujjihva, Atikāya, Mahākāya, Dīrghabāhu, dan Kṛtāntaka—itulah sisa nama dalam daftar ini.

Verse 16

एते द्वादश दैत्येन्द्रा आदित्यान् युधि दुद्रुवुः । स्वकं सैन्यमुपादाय तद्वदन्येऽपि दानवाः । रुद्रान् दुद्रुवुरव्यग्रा यथासंख्येन कोपिताः ॥

Kedua belas raja Daitya itu menyerbu para Āditya di medan perang. Dengan membawa pasukan masing-masing, para Dānava lainnya pun demikian—tanpa ragu—menyerbu para Rudra, menurut urutan, dalam amarah.