HomeVamana PuranaAdh. 6Shloka 2
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Nara-Narayana's Tapas, Shloka 2

Nara-Narayana’s Tapas, Indra’s Temptation, and the Burning of Kama: The Origin of Ananga and the Shiva-Linga Episode

हरिं कुष्णं च देवर्षे नारायणनरौ तथा योगाभ्यासरतौ नित्यं हरिकृष्णौ बभूवतुः

hariṃ kuṣṇaṃ ca devarṣe nārāyaṇanarau tathā yogābhyāsaratau nityaṃ harikṛṣṇau babhūvatuḥ

Wahai devarṣi, Hari dan Kṛṣṇa, demikian pula Nara dan Nārāyaṇa—yang senantiasa tekun dalam latihan yoga—menjadi (menampakkan diri sebagai) Hari dan Kṛṣṇa.

harimHari
harim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन
kṛṣṇamKṛṣṇa
kṛṣṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
deva-ṛṣeO divine sage
deva-ṛṣe:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन; कर्मधारयः (devaḥ ṛṣiḥ)
nārāyaṇa-narauNārāyaṇa and Nara
nārāyaṇa-narau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक) + nara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (Nārāyaṇa and Nara)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यतासूचक (likewise/also)
yoga-abhyāsa-rataudevoted to the practice of yoga
yoga-abhyāsa-ratau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyoga (प्रातिपदिक) + abhyāsa (प्रातिपदिक) + rata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; तत्पुरुष (yogābhyāse ratau = devoted to practice of yoga)
nityamalways
nityam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक) / nityam (अव्ययवत्)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: always)
hari-kṛṣṇauHari and Kṛṣṇa
hari-kṛṣṇau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + kṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (Hari and Kṛṣṇa)
babhūvatuḥbecame / came to be
babhūvatuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद
Not specified in the provided excerpt (often framed as Pulastya ↔ Nārada in the Vāmana Purāṇa)
VishnuNara-NarayanaKrishna
VaishnavismYogaAvatar doctrineTapas (asceticism)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The verse emphasizes that divinity is also expressed through sustained yogic discipline: the highest forms (Hari/Kṛṣṇa; Nara/Nārāyaṇa) are characterized by unwavering yoga-practice, presenting tapas and inner mastery as a hallmark of sacred power.

Primarily within Vamśānucarita/Carita-type narration (accounts of divine manifestations and exemplary figures), rather than cosmogenesis; it situates a divine identity/manifestation within the narrative flow.

By pairing Hari–Kṛṣṇa with Nara–Nārāyaṇa, the text symbolically links royal/active divinity (Kṛṣṇa/Hari) with ascetic divinity (Nara-Nārāyaṇa), presenting action and contemplation as complementary expressions of the same supreme principle.