HomeUpanishadsSarvasaraVerse 19
Previous Verse
Next Verse

Verse 19

Sarvasara

नाहं भवाम्यहं देवो नेन्द्रियाणि दशैव तु ।

न बुद्धिर्न मनः शश्वन्नाहङ्कारस्तथैव च ॥

अप्राणो ह्यमनाः शुभ्रो बुद्ध्यादीनां हि सर्वदा ।

साक्ष्यहं सर्वदा नित्यश्चिन्मात्रोऽहं न संशयः ॥

नाहं कर्ता नैव भोक्ता प्रकृतेः साक्षिरूपकः ।

मत्सान्निध्यात्प्रवर्तन्ते देहाद्या अजडा इव ॥

स्थाणुर्नित्यः सदानन्दः शुद्धो ज्ञानमयोऽमलः ।

आत्माहं सर्वभूतानां विभुः साक्षी न संशयः ॥

ब्रह्मैवाहं सर्ववेदान्तवेद्यं नाहं वेद्यं व्योमवातादिरूपम् ।

रूपं नाहं नाम नाहं न कर्म ब्रह्मैवाहं सच्चिदानन्दरूपम् ॥

न । अहम् । भवामि । अहम् । देवः । न । इन्द्रियाणि । दश । एव । तु ।

न । बुद्धिः । न । मनः । शश्वत् । न । अहङ्कारः । तथा । एव । च ।

अप्राणः । हि । अमनाः । शुभ्रः । बुद्धि-आदीनाम् । हि । सर्वदा ।

साक्षी । अहम् । सर्वदा । नित्यः । चित्-मात्रः । अहम् । न । संशयः ।

न । अहम् । कर्ता । न । एव । भोक्ता । प्रकृतेः । साक्षि-रूपकः ।

मत्-सान्निध्यात् । प्रवर्तन्ते । देह-आद्याः । अजडाः । इव ।

स्थाणुः । नित्यः । सदा-आनन्दः । शुद्धः । ज्ञान-मयः । अमलः ।

आत्मा । अहम् । सर्व-भूतानाम् । विभुः । साक्षी । न । संशयः ।

ब्रह्म । एव । अहम् । सर्व-वेदान्त-वेद्यम् । न । अहम् । वेद्यम् । व्योम-वात-आदि-रूपम् ।

रूपम् । न । अहम् । नाम । न । अहम् । न । कर्म । ब्रह्म । एव । अहम् । सत्-चित्-आनन्द-रूपम् ।

nāhaṃ bhavāmy ahaṃ devo nendriyāṇi daśaiva tu |

na buddhir na manaḥ śaśvan nāhaṅkāras tathaiva ca ||

aprāṇo hy amanāḥ śubhro buddhyādīnāṃ hi sarvadā |

sākṣy ahaṃ sarvadā nityaś cinmātro ’haṃ na saṃśayaḥ ||

nāhaṃ kartā naiva bhoktā prakṛteḥ sākṣirūpakaḥ |

matsānnidhyāt pravartante dehādyā ajadā iva ||

sthāṇur nityaḥ sadānandaḥ śuddho jñānamayo ’malaḥ |

ātmāhaṃ sarvabhūtānāṃ vibhuḥ sākṣī na saṃśayaḥ ||

brahmaivāhaṃ sarvavedāntavedyaṃ nāhaṃ vedyaṃ vyomavātādirūpam |

rūpaṃ nāhaṃ nāma nāhaṃ na karma brahmaivāhaṃ saccidānandarūpam ||

Aku bukan “menjadi” ini; aku bukan dewa; bukan pula sepuluh indria. Aku bukan buddhi, bukan manas; demikian pula bukan ahamkāra. Tanpa prāṇa, tanpa pikiran, bening dan suci—senantiasa menjadi Saksi atas buddhi dan lainnya. Aku selalu Saksi, kekal, kesadaran semata—tanpa ragu. Aku bukan pelaku, bukan pula penikmat; aku berwujud sebagai Saksi atas Prakṛti. Karena kedekatan-Ku semata, tubuh dan lainnya bergerak, seakan benda tak-berjiwa pun bertindak. Aku tak tergoyahkan, kekal, senantiasa bahagia, murni, tersusun dari pengetahuan, tanpa noda. Aku adalah Ātman semua makhluk, meliputi segalanya, Sang Saksi—tanpa ragu. Akulah Brahman, yang diketahui melalui seluruh Vedānta; aku bukan objek pengetahuan yang berbentuk ruang, angin, dan sejenisnya. Aku bukan rupa, bukan nama, bukan tindakan; akulah Brahman, berhakikat Sat-Cit-Ānanda.

I am not (this) becoming; I am not a god; nor am I the ten senses. I am neither intellect nor mind; likewise I am not the ego-sense. I am without vital-breath, indeed without mind, pure—ever the witness of intellect and the rest. I am always the witness, eternal, consciousness alone—without doubt. I am not the agent, nor indeed the enjoyer; I have the form of the witness of Prakṛti. By my mere presence the body and the rest function, as if non-insentient things (were acting). I am unmoving, eternal, ever-blissful, pure, made of knowledge, stainless. I am the Self of all beings, all-pervading, the witness—without doubt. I alone am Brahman, knowable through all Vedānta; I am not an object of knowledge having the form of space, wind, and the like. I am not form, I am not name, I am not action; I alone am Brahman, of the nature of existence-consciousness-bliss.

Ātman–Brahman identity; sākṣī-caitanya (witness-consciousness); akartṛtva/abhoktṛtva; neti-netiMahavakya: Directly supports Atharva-Veda mahāvākya “ayam ātmā brahma” (Māṇḍūkya) and aligns with “ahaṃ brahmāsmi” (Bṛhadāraṇyaka) through explicit “brahmaivāham”.AtharvaChandas: Mixed; predominantly anuṣṭubh-style ślokas with a concluding longer pāda/śloka (non-strict classical meter); overall treated as metrical prose/śloka in later Upaniṣadic style.