Previous Verse
Next Verse

Verse 6

Kalagnirudra

यास्य प्रथमा रेखा सा गार्हपत्यश्चाकारो रजोभूर्लोकः स्वात्मा क्रियाशक्तिरृग्वेदः प्रातःसवनं महेश्वरो देवतेति॥६॥

या । अस्य । प्रथमा । रेखा । सा । गार्हपत्यः । च । आकारः । रजः । भूः-लोकः । स्व-आत्मा । क्रिया-शक्तिः । ऋग्वेदः । प्रातः-सवनम् । महेश्वरः । देवता । इति ।

yā asya prathamā rekhā sā gārhapatyaś cākāro rajo bhūr-lokaḥ svātmā kriyā-śaktir ṛgvedaḥ prātaḥ-savanaṃ maheśvaro devateti ||6||

Garis pertamanya: itulah api Gārhapatya (api rumah tangga); suku kata ‘a’; rajas; loka Bhūḥ; svātman (diri sejati); kriyā-śakti (daya tindakan); Ṛgveda; prātaḥ-savana (perasan/pemujaan pagi); dan Maheśvara sebagai dewata—demikian dinyatakan.

That which is its first line—this is the Gārhapatya (householder’s) fire; and the syllable ‘a’; rajas; the Bhūḥ world; one’s own self (svātman); the power of action (kriyā-śakti); the Ṛgveda; the morning pressing (prātaḥ-savana); and Maheśvara as the deity—so (it is declared).

Upāsanā/adhyāropa mapping (symbolic correspondences) supporting purification and eventual MokshaMahavakya: No direct relation; symbolic upāsanā that may prepare the mind for Mahāvākya contemplationAtharvaChandas: Prose (enumerative, sūtra-like)