Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

कस्मादिहागतः शक्र सुतलं प्रति कथ्यताम् । तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा स्मयमान उवाचतम्

Transliteration

kasmādihāgataḥ śakra sutalaṃ prati kathyatām | tasyaitadvacanaṃ śrutvā smayamāna uvācatam

Translation

“Wahai Śakra (Indra), karena apakah engkau datang ke sini? Katakanlah, apa yang membawamu menuju Sutala.” Mendengar ucapan itu, Indra menjawab dengan senyum tipis.

Word by Word

• कस्मात्: from what (cause)
• कस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/अपादान), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• इह: here
• इह: Adverbial (Desha/स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• आगतः: come
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शक्र: O Śakra (Indra)
• शक्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• सुतलम्: Sutala (netherworld)
• सुतलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रति: towards
• प्रति: Adverbial (Direction)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग/पूर्वपदसदृश निपात, दिशार्थे (towards)

• कथ्यताम्: let it be told / please say
• कथ्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), कर्मणि प्रयोग; प्रथमपुरुष, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम, विशेषण (वचनम् इति)

• वचनम्: speech, words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया

• स्मयमानः: smiling
• स्मयमानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्मि (धातु) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (present participle, आत्मनेपद-शानच्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• तम्: to him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Bali (question), then Narrator introduces Indra’s reply

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A charged but controlled meeting: a powerful figure questions Indra about his purpose in approaching Sutala; Indra answers with a restrained smile, signaling diplomacy and hidden intent.

Characters & Entities

• Bali
• Indra (Śakra)
• Sutala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma begins with clarity: asking the purpose of a visit prevents needless conflict and supports right conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is praised in this line; the place mentioned is Sutala (a nether realm), within a Kedārakhaṇḍa narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.