Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

यथा भवद्भिः पृष्टोऽहं वदनार्थे महात्मभिः । पुरावृत्तं मया प्रोक्तं शिवार्चनविधेः फलम् । शिवेन दत्तं सालूप्यं न गृहीतं मया तदा

Transliteration

yathā bhavadbhiḥ pṛṣṭo'haṃ vadanārthe mahātmabhiḥ | purāvṛttaṃ mayā proktaṃ śivārcanavidheḥ phalam | śivena dattaṃ sālūpyaṃ na gṛhītaṃ mayā tadā

Translation

Sebagaimana para mahātmā bertanya agar aku bertutur, demikianlah kuceritakan kisah purba—buah dari tata cara pemujaan Śiva yang benar. Śiva menganugerahiku sālūpya (keserupaan rupa ilahi dan kedekatan), namun saat itu tidak kuterima.

Word by Word

• यथा: as
• यथा: Sambandha (Correlative)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: प्रकार/उपमानवाचक अव्यय (as/just as)

• भवद्भिः: by you (hon.)
• भवद्भिः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; आदरार्थक ‘भवत्’

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicative to ‘अहम्’)
• Type: Verb
• Root: पृच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भाव (asked)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वदनार्थे: in the matter of speaking
• वदनार्थे: Adhikaraṇa (Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वदनार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: वदन + अर्थ

• महात्मभिः: by great-souled ones
• महात्मभिः: Karana (Instrument/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय: महा + आत्मन्

• पुरावृत्तम्: an event of old/what happened before
• पुरावृत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरावृत्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: पुरा + वृत्त

• मया: by me
• मया: Karana (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• प्रोक्तम्: told/declared
• प्रोक्तम्: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (told)

• शिवार्चनविधेः: of the procedure of worship of Śiva
• शिवार्चनविधेः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शिव + अर्चन + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): शिव-अर्चन-विधि

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma/Pradhāna (Object/Topic)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शिवेन: by Śiva
• शिवेन: Karana (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (given)

• सालूप्यम्: sālūpya (attaining similar form)
• सालूप्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स + आलूप्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव: स- (सह/सम्) + आलूप्य (सालोक्यादि-साम्यफल)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• गृहीतम्: accepted/taken
• गृहीतम्: Kriyā (Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (accepted/taken)

• मया: by me
• मया: Karana (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (then)

Speaker

Nandin (to the Devas/Suras)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahātmans (great-souled questioners)

Visual Art Cues

Scene: A storyteller addresses ‘great-souled’ listeners, declaring he has narrated an ancient account: the fruit of proper Śiva worship; Śiva offers divine proximity/form (sārūpya/sāyujya), which the devotee declines for a higher chosen purpose.

Characters & Entities

• Nandin
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva-worship (śivārcana) yields exalted spiritual fruits, even liberation-like closeness to Śiva, yet a devotee may choose a specific form of grace according to dharma and divine purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The context is Kedārakhaṇḍa, centered on Kedāra/Kedārnātha and its Śaiva greatness (sthāla-māhātmya).

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse points to the ‘method of Śiva worship’ (śivārcanavidhi) and its fruit, without listing steps in this specific line.