Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 180

Devanagari script

उपाधिरहिता च येऽपि चैव मनस्विनः । तेऽतीव मे प्रिया भक्तास्ते विशिष्टा नरोत्तमाः

Transliteration

upādhirahitā ca ye'pi caiva manasvinaḥ | te'tīva me priyā bhaktāste viśiṣṭā narottamāḥ

Translation

Mereka yang bebas dari segala label dan pembedaan duniawi, serta teguh dalam batin—para bhakta demikian amat Kukasihi; merekalah insan utama yang paling mulia.

Word by Word

• उपाधिरहिताः: free from limiting conditions
• उपाधिरहिताः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उपाधि (प्रातिपदिक) + रहित (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-तत्पुरुष (ablative sense: 'free from upādhi/conditions'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (relative pronoun)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (even/also)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• मनस्विनः: the noble-minded
• मनस्विनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; गुणवाचक (noble-minded persons)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अतीव: exceedingly
• अतीव: Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अतीव (अव्यय)
• Form: परिमाण/तीव्रता-अव्यय (adverb: very)

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)

• प्रियाः: dear
• प्रियाः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (भक्ताः)

• भक्ताः: devotees
• भक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• विशिष्टाः: distinguished
• विशिष्टाः: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-शिष् (धातु) + क्त (कृदन्त) / विशिष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त-निष्पन्न विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (नरोत्तमाः)

• नरोत्तमाः: the best of men
• नरोत्तमाः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (superlative sense: 'best among men'), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Mahādeva (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kirāta (and by extension pilgrims/devotees)

Visual Art Cues

Scene: Śiva delivers a serene teaching: devotees free of upādhis and firm in mind are dearest; the scene is calm, didactic, and luminous, with the Himalayas as silent witness.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Bhakta (devotees)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest devotion is inwardly free, steady, and unconditioned by social or ego-based identities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra is the narrative backdrop; the teaching elevates Kedāra as a seat of Śiva’s dharmic instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite; it prescribes a devotional attitude—steadfastness and freedom from upādhis.