Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 123

Devanagari script

शिवालयं ददर्शाग्रे अनेकाश्चर्यमंडितम् । दृष्टं सुपूजितं लिंगं नानारत्नैः पृथक्पृथक्

Transliteration

śivālayaṃ dadarśāgre anekāścaryamaṃḍitam | dṛṣṭaṃ supūjitaṃ liṃgaṃ nānāratnaiḥ pṛthakpṛthak

Translation

Di hadapannya ia melihat sebuah Śivālaya, dihiasi banyak keajaiban. Ia memandang liṅga yang dipuja dengan sangat baik, dihias satu per satu dengan aneka permata.

Word by Word

• शिवालयम्: Shiva-temple
• शिवालयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य आलयः)

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अग्रे: in front
• अग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् (सप्तमी-एकवचन-रूपेण) क्रियाविशेषण; देशवाचक (in front/ahead)

• अनेक: many
• अनेक: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (मण्डितम् इत्यस्य विशेषण)

• आश्चर्य: wonders
• आश्चर्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (मण्डितम् इत्यत्र उपपद)

• मण्डितम्: adorned
• मण्डितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मण्ड् (धातु) → मण्डित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (शिवालयम् इत्यस्य विशेषण)

• दृष्टम्: seen/visible
• दृष्टम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (लिङ्गम् इत्यस्य विशेषण)

• सुपूजितम्: well-worshipped
• सुपूजितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + पूजित (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्ग-युक्त (well-worshipped)

• लिङ्गम्: (Shiva-)linga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• नानारत्नैः: with various gems
• नानारत्नैः: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: नाना (अव्यय) + रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; कर्मधारय (नानाविधानि रत्नानि)

• पृथक्पृथक्: separately
• पृथक्पृथक्: Visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-अव्यय, क्रियाविशेषण (separately, one by one)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāreśvara/Śiva in Kedāra-kṣetra (temple revelation)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The man looks ahead and suddenly beholds a wondrous Śiva-temple; inside, a liṅga shines, richly worshipped and adorned with many distinct jewels.

Characters & Entities

• Śivālaya (Śiva temple)
• Śiva-liṅga
• Kirāta (hunter)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of a well-worshipped liṅga in a sanctified temple setting awakens awe (āścarya) and opens the heart to devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śiva-temple and liṅga-shrine in Kedāra, central to the Kedārakhaṇḍa’s praise of the kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied temple worship (pūjā) and adornment (ālaṅkāra) of the liṅga with various jewels.