Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

कनककुसुममालां संदधे नीलकंठे सितकिरणमनोज्ञादुर्ल्लभा सा तदानीम् । स्मितविकसितनेत्रा चारुवक्त्रं शिवस्य सकलजननित्री वीक्षमाणा बभूव

kanakakusumamālāṃ saṃdadhe nīlakaṃṭhe sitakiraṇamanojñādurllabhā sā tadānīm | smitavikasitanetrā cāruvaktraṃ śivasya sakalajananitrī vīkṣamāṇā babhūva

Saat itu Sang Ibu segala makhluk menyematkan untaian bunga keemasan pada leher Nīlakaṇṭha—indah dan langka, menawan laksana sinar rembulan. Dengan mata yang mekar oleh senyum lembut, ia memandang wajah Śiva yang elok.

kanaka-kusuma-mālāma garland of golden flowers
kanaka-kusuma-mālām:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootkanaka (प्रातिपदिक) + kusuma (प्रातिपदिक) + mālā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः ‘कनकस्य/कनकवर्णानां कुसुमानां माला’
saṃdadheplaced, put
saṃdadhe:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootsaṃ-dhā (धातु √धा)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘placed/put on’
nīlakaṇṭheon Nīlakaṇṭha (Śiva)
nīlakaṇṭhe:
Adhikaraṇa (Location: on/at)
TypeNoun
Rootnīla (प्रातिपदिक) + kaṇṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कर्मधारयः ‘नीलः कण्ठः यस्य’ (Śiva)
sita-kiraṇa-manojñā-durlabhālovely with pale rays and rare to behold
sita-kiraṇa-manojñā-durlabhā:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootsita (प्रातिपदिक) + kiraṇa (प्रातिपदिक) + manojña (प्रातिपदिक) + durlabhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-कर्मधारयः: ‘सितकिरणैः मनोज्ञा (pleasant with white rays) तथा दुरलभा (rare)’ (qualifying sā)
she
:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tadānīmat that time
tadānīm:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Roottadānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
smita-vikasita-netrāwith eyes opened in a smile
smita-vikasita-netrā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsmita (प्रातिपदिक) + vikasita (कृदन्त/प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘स्मितेन विकसिते नेत्रे यस्याः’
cāru-vaktramthe beautiful face
cāru-vaktram:
Karman (Object of vīkṣamāṇā)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘चारु वक्त्रम्’
śivasyaof Śiva
śivasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sakala-jananitrīmother of all
sakala-jananitrī:
Karta (Subject; apposition to sā)
TypeNoun
Rootsakala (प्रातिपदिक) + jananitrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सकलस्य जननी’
vīkṣamāṇālooking at
vīkṣamāṇā:
Kriyāviśeṣaṇa (Participial predicate of sā)
TypeVerb
Rootvi-īkṣ (धातु √ईक्ष्)
Formशानच् (present middle participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘looking at’
babhūvabecame/was
babhūva:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु √भू)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa style)

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Scene: Girijā places a golden-flower garland on Śiva’s blue throat; her eyes bloom with a gentle smile as she gazes at Śiva’s lovely face; intimate devotional moment.

Ś
Śiva (Nīlakaṇṭha)
G
Girijā (Pārvatī)
S
Sakalajananitrī (Divine Mother)

FAQs

Divine grace is revealed through loving offering (upacāra) and sacred seeing (darśana), where devotion softens even the Lord’s austere stillness.

Kedāra-kṣetra (Kedārakhaṇḍa context), a Śaiva sacred geography celebrated within the Māheśvarakhaṇḍa.

No explicit rite is prescribed here; the verse exemplifies pūjā through offering a flower garland and receiving darśana.