Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

ऋषींश्च देवांश्च महासुरांश्च त्रैविद्यविद्यान्पुरुषान्नृपांश्च । कान्मृत्युरेको न पतेत काले परावरज्ञोऽत्र न मुह्यते क्वचित्

ṛṣīṃśca devāṃśca mahāsurāṃśca traividyavidyānpuruṣānnṛpāṃśca | kānmṛtyureko na pateta kāle parāvarajño'tra na muhyate kvacit

Para resi, para dewa, asura agung, para mahapandita tiga Weda, manusia dan raja—ketika waktunya tiba, kepada siapakah Sang Maut yang satu itu tidak menimpa? Ia yang mengetahui yang luhur dan yang rendah tak pernah tersesat di sini.

ṛṣīnsages
ṛṣīn:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
devāngods
devān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
mahāsurāngreat demons
mahāsurān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; कर्मधारय: ‘महान्तः असुराः’
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
traividyavidyānthe Vedic sciences (of the three Vedas)
traividyavidyān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottraividya (प्रातिपदिक) + vidyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘त्रैविद्यस्य विद्याḥ’ (the knowledges of the three Vedas)
puruṣānmen/persons
puruṣān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
nṛpānkings
nṛpān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
kānwhom (which ones)
kān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
mṛtyuḥdeath
mṛtyuḥ:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
ekaḥalone/single
ekaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjectival to mṛtyuḥ)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (mṛtyuḥ)
nanot
na:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
patetwould fall upon/strike
patet:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/सम्भावना), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kāleat the time
kāle:
Adhikaraṇa (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
parāvarajñaḥone who knows the higher and the lower
parāvarajñaḥ:
Karta/Subject (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक) + avara (प्रातिपदिक) + jña (कृदन्त; √jñā (धातु))
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष: ‘परं चावरं च जानाति’/‘परावरयोः ज्ञः’ = knower of higher and lower
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
nanot
na:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
muhyateis deluded
muhyate:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√muh (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
kvacitever/anywhere
kvacit:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkvacit (अव्यय)
Formकाल/देशवाचक अव्यय (indefinite adverb)

Kāmakhyā Devī

Listener: Bhāratarṣabha (royal listener addressed in adjacent verses)

Scene: A panoramic tableau showing representatives—ṛṣis, devas, asuras, Vedic scholars, kings—standing under the shadow of a single looming figure of Kāla/Mṛtyu, while a serene knower stands unshaken.

Ṛṣis
D
Devas
A
Asuras
N
Nṛpas (kings)

FAQs

All beings are subject to Kāla; wisdom lies in understanding the true hierarchy of reality and remaining undeluded.

No specific tīrtha is mentioned; it is a universal reflection on mortality.

None; it is a teaching intended to cultivate discernment and steadiness.