Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42

Devanagari script

तस्मादेतत्त्वया जाप्यं परं स्वस्त्ययनं महत् । तथा ममाग्रे कुंडं च कुरु स्नानार्थमुत्तमम्

Transliteration

tasmādetattvayā jāpyaṃ paraṃ svastyayanaṃ mahat | tathā mamāgre kuṃḍaṃ ca kuru snānārthamuttamam

Translation

Karena itu, hendaklah engkau menjapa Svastyayana yang tertinggi dan agung ini, doa kemujuran. Dan di hadapanku, buatlah pula sebuah kuṇḍa suci yang utama untuk mandi ritual.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति तद्धित/सर्वनाम-रूपेण हेत्वर्थे अव्ययप्रयोगः (ablatival adverb: therefore)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/कर्ता-करणभाव)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया विभक्तिः, एकवचनम् (instrumental)

• जाप्यम्: to be recited (as japa)
• जाप्यम्: Karma (Object complement: to be done)
• Type: Adjective
• Root: जप् (धातु) + यत् (प्रत्यय; भाव्य/कर्तव्य)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/कर्तव्यतार्थक) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘जाप्य’ = जपनीयम्

• परम्: supreme
• परम्: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• स्वस्त्ययनम्: auspicious benediction/rite
• स्वस्त्ययनम्: Karma (Object/apposition to एतत्)
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (अव्यय/प्रातिपदिक) + अयन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (स्वस्त्ययन = auspicious rite/benediction); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• महत्: great
• महत्: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: एवम्-अर्थक क्रियाविशेषणम्

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्

• अग्रे: in front (of me)
• अग्रे: Adhikarana (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययप्रयोगः (locative adverb)

• कुण्डम्: a pit/basin (kunda)
• कुण्डम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः

• कुरु: make, do
• कुरु: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद; मध्यमपुरुषः, एकवचनम्

• स्नानार्थम्: for bathing
• स्नानार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-तत्पुरुषः (स्नानस्य अर्थः = for bathing); अव्ययप्रयोगः (accusative of purpose)

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Karma (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; कुण्डम् इति कर्मपदस्य विशेषणम्

Speaker

Bhānu/ Bhāskara (the Sun), inferred from immediate context (next verses mention Bhānu giving boons)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svastyayana-kuṇḍa (name implied by function; explicit naming occurs next verse contextually)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A deity or radiant divine presence issues instruction: recite the great svastyayana and construct a pristine bathing pond/kuṇḍa before the deity; attendants begin digging and consecrating.

Characters & Entities

• Svastyayana
• Kuṇḍa
• Bhānu (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious recitation (svastyayana) and establishing a sacred bathing place are presented as dharmic acts that generate well-being and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A sacred kuṇḍa to be created for ritual bathing is introduced; the later verses identify it with Bhānu/Bhaṭṭāditya’s kuṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Japa of a “svastyayana” prayer and the making of a kuṇḍa specifically for snāna (ritual bath).