Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

हाटकस्य तु लिंगस्य प्रासादो योजनायुतः । सर्वरत्नमयो दिव्यो नानाश्चयविभूषितः

Transliteration

hāṭakasya tu liṃgasya prāsādo yojanāyutaḥ | sarvaratnamayo divyo nānāścayavibhūṣitaḥ

Translation

Bagi liṅga Hāṭaka itu ada istana-kuil yang membentang sejauh satu yojana; ia bersifat ilahi, tersusun dari segala macam permata, dan dihiasi timbunan harta yang beraneka.

Word by Word

• हाटकस्य: of Hāṭaka (gold)
• हाटकस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हाटक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha-bodhaka (Particle/सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• प्रासादः: palace/temple
• प्रासादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• योजनायुतः: measuring ten thousand yojanas
• योजनायुतः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: योजन + आयुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (योजन-परिमाणेन आयुतः = योजन-सम्बद्ध-आयुतः); विशेषणम् (प्रासादः)

• सर्वरत्नमयः: made of all kinds of gems
• सर्वरत्नमयः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + रत्न + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वैः रत्नैः मयः); विशेषणम् (प्रासादः)

• दिव्यः: divine
• दिव्यः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (प्रासादः)

• नानाश्चयविभूषितः: adorned with heaps/collections of various (ornaments)
• नानाश्चयविभूषितः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना + चय + विभूषित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (नानाविध-चयैः विभूषितः); विशेषणम् (प्रासादः)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) [deduced]

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara (Hāṭaka-liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: A vast prāsāda spanning a yojana, walls and pillars inlaid with all gems; the sanctum glows with multicolored reflections, heaps of treasure adorning niches, with the liṅga as the still center of radiance.

Characters & Entities

• Śrīhāṭakeśvara (Hāṭaka-liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The splendor of the shrine signifies the incomparable majesty of Śiva; sacred space is portrayed as radiant and treasure-like to inspire devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The divine prāsāda (temple-palace) of Śrīhāṭakeśvara (Hāṭaka-liṅga) in Pātāla.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction is given in this verse.