Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

सर्वतीर्थोदकैः स्नाप्य तल्लिंगं भक्तिसंयुतः । विविधैः पूजयामास पुष्पैर्मंत्रैश्च पंचभिः

Transliteration

sarvatīrthodakaiḥ snāpya talliṃgaṃ bhaktisaṃyutaḥ | vividhaiḥ pūjayāmāsa puṣpairmaṃtraiśca paṃcabhiḥ

Translation

Dengan bhakti, ia memandikan liṅga itu dengan air dari semua tīrtha, lalu memujanya dengan berbagai cara—mempersembahkan bunga dan melafalkan lima mantra.

Word by Word

• सर्वतीर्थोदकैः: with waters from all sacred places
• सर्वतीर्थोदकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + तीर्थ + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सर्वेषां तीर्थानां उदकानि’

• स्नाप्य: having bathed/washed (it)
• स्नाप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + णिच्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive); causative sense ‘having caused to bathe/washed’

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भक्तिसंयुतः: endowed with devotion
• भक्तिसंयुतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + संयुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (स्कन्दः/कर्ता)

• विविधैः: with various
• विविधैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (पुष्पैः/मन्त्रैः)

• पूजयामास: worshipped
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + णिच्
• Form: लिट्-प्राय (परिप्रश्न/कथनात्मक Perfect periphrastic), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative (णिच्)

• पुष्पैः: with flowers
• पुष्पैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• मन्त्रैः: with mantras
• मन्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (मन्त्रैः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: सर्वतीर्थ-समाहार-क्षेत्र (लिङ्ग-स्थान)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: स्कन्दः भक्तिसंयुतः कलशैः सर्वतीर्थोदकं लिङ्गे अभिषिञ्चति; पुष्पवृष्टिः; पञ्चमन्त्र-जप-भावः; लिङ्गे जलधारा, धूपदीप, ऋषि-देव-साक्षित्वम्।

Characters & Entities

• Skanda (implied)
• Śiva-liṅga
• Sarva-tīrtha waters
• Five mantras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through abhiṣeka and mantra-pūjā turns worship into a complete pilgrimage—bringing the essence of many tīrthas to one liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The adhyāya’s lake is implied as containing ‘all tīrtha waters,’ enabling sarva-tīrtha abhiṣeka at this single spot.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-abhiṣeka with tīrtha-water, followed by puṣpa-offering and recitation of five mantras (pañca-mantra worship).