Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

मातश्च ददुस्तस्मै तदा मातृगणान्प्रभो । याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः

mātaśca dadustasmai tadā mātṛgaṇānprabho | yābhirvyāptāstrayo lokāḥ kalyāṇībhiścarācarāḥ

Lalu, wahai Prabhu, para Ibu Dewi menganugerahkan kepadanya rombongan Mātṛkā—para dewi suci nan membawa kebaikan, yang meresapi tiga dunia beserta segala yang bergerak dan tak bergerak.

मातःO Mother
मातः:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति; एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
ददुःgave
ददुः:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradāna (Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kāla (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb: ‘then’)
मातृगणान्the groups of Mothers (Mātṛs)
मातृगणान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (मातॄणां गणाः = ‘groups of Mothers’)
प्रभोO Lord
प्रभो:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति; एकवचन
याभिःby whom
याभिः:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental 3rd); बहुवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
व्याप्ताःpervaded
व्याप्ताः:
Kriyā (Predicate participle)
TypeVerb
Rootवि+आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; ‘pervaded/filled’
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
कल्याणीभिःby the auspicious (Mothers)
कल्याणीभिः:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; (मातृगणानां विशेषणरूपेण)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
चराचराःmoving and unmoving beings
चराचराः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (चराः+अचराः = ‘moving and unmoving beings’)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Listener: Phālguna (Arjuna)

Scene: The Mothers (Mātṛkā-gaṇas) approach and bestow themselves/their hosts upon Skanda; the cosmos is shown as pervaded by auspicious feminine presences across beings moving and unmoving.

M
Mātṛgaṇa (Mātṛkās)
S
Skanda (implied)
T
Three worlds (Trailokya)

FAQs

Skanda’s power is not merely martial; it is upheld by the all-pervading Shakti embodied by the Mātṛkās.

No particular tīrtha is named; the verse emphasizes cosmic pervasion by the Mother-goddesses.

None; it is a doctrinal-narrative statement about the Mātṛgaṇas.