Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

त्वं समुद्धरसि विप्रान्किमतः प्रोच्यते तव । अन्येऽपि जीव बहुधात्वामुपाश्रित्य भूधर

tvaṃ samuddharasi viprānkimataḥ procyate tava | anye'pi jīva bahudhātvāmupāśritya bhūdhara

Engkau mengangkat dan memelihara para brāhmaṇa—apa lagi yang perlu dikatakan untuk memujimu? Wahai penyangga bumi, banyak makhluk lain pun hidup dengan berbagai cara dengan berlindung padamu.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; प्रथमा (Nominative, Singular)
समुद्धरसिyou uplift/rescue
समुद्धरसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-हृ (धातु)
Formलट् (Present); मध्यमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
विप्रान्brahmins
विप्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; बहुवचनम्; द्वितीया (Accusative, Plural)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक सर्वनाम; नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (interrogative ‘what?’)
अतःtherefore
अतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘therefore/from this’
प्रोच्यतेis said
प्रोच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि प्रयोगः (passive)
तवof you/about you
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; षष्ठी (Genitive, Singular)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; बहुवचनम्; प्रथमा (Nominative, Plural)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) ‘also’
जीवlive
जीव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
बहुधाin many ways
बहुधा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘in many ways/much’
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचनम्; द्वितीया (Accusative, Singular)
उपाश्रित्यhaving taken refuge in
उपाश्रित्य:
Kriya-visheṣaṇa (Gerundial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउप-आ-श्रि (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having resorted to/taken refuge in’
भूधरO mountain
भूधर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूधर (प्रातिपदिक)
Formसमासः: भू + धर (उपपद-तत्पुरुषः ‘earth-holder’); पुंलिङ्गम्; एकवचनम्; संबोधन (Vocative, Singular)

Sūta (Lomaharṣaṇa), narrating

Tirtha: Bhūdhara-āśraya (mountain refuge tīrtha)

Type: kshetra

Listener: Bhūdhara/Achala (mountain)

Scene: The mountain is shown as a vast protector: brāhmaṇas study and perform rites at the foothills while varied creatures—birds, deer, villagers—take shelter across its slopes.

B
Brāhmaṇa

FAQs

Supporting the wise and giving refuge to life is a supreme form of dharma worthy of praise.

A mountain refuge is praised without naming a particular tīrtha.

No explicit ritual; the verse emphasizes protective support and refuge as dharmic merit.