Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 2›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

यस्यामलामृतयशःश्रवणावगाहः सद्यः पुनाति जगदा श्वपचाद्विकुंठः । सोहं भवद्भिरुपलब्ध सुतीर्थकीर्तिश्छद्यां स्वबाहुमपि यः प्रतिकूलवर्ती

Transliteration

yasyāmalāmṛtayaśaḥśravaṇāvagāhaḥ sadyaḥ punāti jagadā śvapacādvikuṃṭhaḥ | sohaṃ bhavadbhirupalabdha sutīrthakīrtiśchadyāṃ svabāhumapi yaḥ pratikūlavartī

Translation

Ia yang tenggelam dalam mendengar kemasyhuran yang suci dan abadi—Dialah Vikuṇṭha—seketika menyucikan dunia, bahkan hingga kaum terbuang. Akulah Dia itu, yang kalian kenal termasyhur karena tirtha yang sejati; dan bila lenganku sendiri berjalan melawan kebenaran, akan kupotong juga.

Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अमलstainless, pure
अमल:
Sambandha (Qualifier in compound)
TypeAdjective
Rootअमल (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे प्रातिपदिक; समासाङ्ग (compound member)
अमृतnectar-like, immortal
अमृत:
Sambandha (Qualifier in compound)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रातिपदिक; समासाङ्ग
यशःof fame/glory
यशः:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासाङ्ग (श्रवणस्य विषयः)
श्रवणhearing
श्रवण:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक; √श्रु + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रातिपदिक; समासाङ्ग
अवगाहःimmersion/bathing (in) hearing the pure nectar-like fame
अवगाहः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअव-गाह (गाह् धातु) + घञ् (भाववाचक)
Formघञ्-प्रत्ययान्त कृदन्त-नाम; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समस्तपदम्: अमल-अमृत-यशः-श्रवण-अवगाहः (बहु-तत्पुरुष-समाससमूहः)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (immediately)
पुनातिpurifies
पुनाति:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootपू (पवने) धातु
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आup to, even
आ:
Sambandha (Limit marker)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय/उपसर्गसदृश)
Formआ-कारक-अव्यय; मर्यादा/पर्यन्तार्थे (up to, even)
श्वपचात्from (even) a dog-cooker/outcaste
श्वपचात्:
Apadana (Ablative limit/source)
TypeNoun
Rootश्वपच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
विकुण्ठःVikuṇṭha (Viṣṇu)
विकुण्ठः:
Karta (Apposition/epithet)
TypeNoun
Rootविकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणरूपेण (epithet)
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject in apposition)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उत्तम-पुरुषार्थक सर्वनाम
भवद्भिःby you (honorific, plural)
भवद्भिः:
Karana (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; आदरार्थक सर्वनाम
उपलब्धrecognized, known
उपलब्ध:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootउप-लभ् (लभ् धातु) + क्त
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (अहम्)
सुतीर्थकीर्तिः(one) whose fame is of a good tīrtha / famed for a holy place
सुतीर्थकीर्तिः:
Karta (Qualifier of subject)
TypeNoun
Rootसु- (उपसर्ग) + तीर्थ (प्रातिपदिक) + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुषसमाससमूहः; अर्थः: सु-तीर्थस्य कीर्तिः (excellent sacred-place fame); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत् (अहम्)
छद्याम्in concealment/under cover (uncertain)
छद्याम्:
Adhikarana (Location/Context)
TypeNoun
Rootछद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; (पाठभेद/दुर्लभ-रूप)
स्वबाहुम्one's own arm
स्वबाहुम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (स्वः बाहुः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
यःwho
यः:
Karta (Subject of relative clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक (relative pronoun)
प्रतिकूलवर्तीacting contrary, opposing
प्रतिकूलवर्ती:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रति-कूल (प्रातिपदिक) + वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (प्रतिकूले वर्ती); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (यः)
Speaker

Viṣṇu (quoted gāthā; introduced in previous verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Su-tīrtha-kīrti (epithet; ‘renowned for true holy places’)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijāḥ (twice-born)

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu/Vikuṇṭha as radiant source of ‘amala-amṛta-yaśas’; devotees of all backgrounds gather, including an outcaste at the edge being equally bathed in sound-light; a symbolic arm with a dark stain is shown being cut away or restrained, representing severing adharmic impulse.

Characters & Entities
V
Vikuṇṭha
V
Viṣṇu
Ś
śravaṇa
Ś
śvapaca
T
tīrtha

FAQs

Hearing the divine glory purifies universally, and unwavering commitment to dharma demands rejecting even one’s own impulses when they oppose righteousness.

No single named tīrtha appears; the verse praises su-tīrtha-kīrti (renown connected with true sacred places) and the purifying power of śravaṇa.

Śravaṇa (devout hearing of the Lord’s fame) is presented as a potent purifier; no other rite is specified.

←Previous Verse
Next Verse→