Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 70

कस्मिन्वेदं स्मृतौ कस्यां प्रोक्तमेतद्ब्रवीहि मे । परुषैरिति वाक्यैर्मां नकुलेति ब्रवीषि यत्

kasminvedaṃ smṛtau kasyāṃ proktametadbravīhi me | paruṣairiti vākyairmāṃ nakuleti bravīṣi yat

Katakan kepadaku: dalam Veda yang mana, dalam Smṛti yang mana, diajarkan hal ini—bahwa dengan kata-kata kasar engkau harus menyapaku, “nakula”?

कस्मिन्in which?
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (7th case)
वेदेin the Veda
वेदे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (7th case)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
स्मृतौin the Smṛti
स्मृतौ:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (7th case)
कस्याम्in which (Smṛti)?
कस्याम्:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (7th case)
प्रोक्तम्is stated
प्रोक्तम्:
Karma (Predicative)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
एतत्this
एतत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
ब्रवीहिtell (me)
ब्रवीहि:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, चतुर्थी (4th case)
परुषैःwith harsh
परुषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, बहुवचन, तृतीया (3rd case); विशेषणम् (to 'वाक्यैः')
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक अव्यय
वाक्यैःby words, with statements
वाक्यैः:
Karana (Instrument)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया (3rd case)
माम्me
माम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, द्वितीया (2nd case)
नकुलO mongoose!
नकुल:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन (Vocative) (as abusive address)
इतिsaying
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक अव्यय
ब्रवीषिyou say
ब्रवीषि:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (विकल्परूपम्)
यत्that/whereby
यत्:
Sambandha (Relative connector)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक अव्यय-प्रयोगः (relative particle used as conjunction)

Nakula (mongoose)

Scene: A composed disputant asks for scriptural citation: open palm, questioning gaze; the other figure holds or sits near manuscripts, challenged to justify harsh speech.

V
Veda
S
Smṛti
N
Nakula (mongoose)

FAQs

Dharma is aligned with śāstra: cruelty in speech cannot be justified by scripture; true authority supports restraint and respect.

No tīrtha is referenced; the verse appeals to Veda and Smṛti as moral standards.

None; the verse implies ethical observance—avoidance of paruṣa-vākya (harsh speech).