Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 22

Devanagari script

तत्र दत्तं हुतं तप्तं पठितं वाऽक्षयं भवेत् । पञ्चरात्रं निषेवेत वर्द्धमानं सरोवर म्

Transliteration

tatra dattaṃ hutaṃ taptaṃ paṭhitaṃ vā'kṣayaṃ bhavet | pañcarātraṃ niṣeveta varddhamānaṃ sarovara m

Translation

Apa pun yang disedekahkan di sana, dipersembahkan ke dalam api suci, dijalani sebagai tapa, atau dilantunkan sebagai bacaan suci—menjadi tak binasa. Hendaknya seseorang berbhakti di Telaga Varddhamāna selama lima malam.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• दत्तम्: given (as charity)
• दत्तम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• हुतम्: offered (in fire)
• हुतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तप्तम्: austerity performed
• तप्तम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पठितम्: recited/read
• पठितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• वा: or
• वा: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (दत्तम्/हुतम्/तप्तम्/पठितम्)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन

• पञ्चरात्रम्: for five nights
• पञ्चरात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पञ्च-रात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पञ्च रात्राः (द्विगु-समास)

• निषेवेत: should resort to/attend
• निषेवेत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-सेव् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• वर्द्धमानम्: increasing, flourishing
• वर्द्धमानम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर्द्धमान (प्रातिपदिक; वर्ध्-धातोः शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (सरोवरम्)

• सरोवरम्: lake
• सरोवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सरोवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Narrative voice (contextually continuing Varddhanī’s boon-request about the tirtha’s fruit)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Varddhamāna Sarovara

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A sacred lake named Varddhamāna is praised: charity, fire-offerings, austerities, and recitations performed there become imperishable; pilgrims are instructed to stay for five nights.

Characters & Entities

• Varddhamāna Sarovara
• Tīrtha
• Dāna
• Homa
• Tapas
• Pāṭha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Acts of dharma performed at a consecrated tirtha yield akṣaya-phala—enduring spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Varddhamāna Sarovara (Varddhamāna Lake) within the Dharmāraṇya sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

A pañcarātra observance: staying/resorting to the lake for five nights; and performing dāna, homa, tapas, and pāṭha there for imperishable merit.