Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 21›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

त्यजेत्समानप्रवरां सगोत्रां मातुः सपिंडामचिकित्स्यरोगाम् । अजातलोम्नीं च तथान्यपूर्वां सुतेन हीनस्य सुतां सुकृष्णाम्

Transliteration

tyajetsamānapravarāṃ sagotrāṃ mātuḥ sapiṃḍāmacikitsyarogām | ajātalomnīṃ ca tathānyapūrvāṃ sutena hīnasya sutāṃ sukṛṣṇām

Translation

Hendaknya ditolak sebagai calon istri: gadis yang satu pravara dan satu gotra; juga yang masih sapinda melalui pihak ibu; yang mengidap penyakit tak tersembuhkan; yang belum mencapai kematangan jasmani (belum tumbuh rambut tubuh); yang pernah menikah sebelumnya; serta putri dari lelaki yang tidak memiliki putra, walau ia elok dan menawan.

Word by Word
त्यजेत्should abandon/avoid
त्यजेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
समान-प्रवराम्having the same pravara
समान-प्रवराम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक) + प्रवर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (कन्यां/स्त्रीम् प्रति)
स-गोत्राम्of the same gotra
स-गोत्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस- (अव्ययार्थक ‘सह/सम्बद्ध’) + गोत्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सगोत्रा = same-gotra)
मातुःof the mother
मातुः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स-पिण्डाम्a sapinda (within prohibited kinship)
स-पिण्डाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस- (अव्ययार्थक ‘सह/सम्बद्ध’) + पिण्ड (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सपिण्डा’ = within the same sapinda relationship
अचिकित्स्य-रोगाम्having an incurable disease
अचिकित्स्य-रोगाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ- (निषेध) + चिकित्स्य (कृदन्त; √चिकित्स्/चिकित्सा ‘to treat’) + रोग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; ‘अचिकित्स्यरोगा’ = having an incurable disease
अजात-लोम्नीम्one whose body-hair has not appeared (immature)
अजात-लोम्नीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअ- (निषेध) + जात (कृदन्त; √जन्) + लोम्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; ‘अजातलोम्नी’ = without grown body-hair (immature)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (likewise/also)
अन्य-पूर्वाम्previously of another (previously married)
अन्य-पूर्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; ‘अन्यपूर्वा’ = previously belonging to another (married before)
सुतेनby a son / with a son
सुतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
हीनस्यof one who is devoid (of a son)
हीनस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootहीन (कृदन्त/प्रातिपदिक; √हा ‘to abandon’ → ‘devoid’)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (पुरुषस्य)
सुताम्a daughter
सुताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सु-कृष्णाम्very dark/black-complexioned
सु-कृष्णाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग/पूर्वपद ‘well/very’) + कृष्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सुताम् प्रति)
Speaker

Unspecified (general dharma injunction within the Purāṇic discourse)

Visual Art Cues

Scene: A family council with an elder brāhmaṇa and women of the household discussing a prospective bride; a scribe notes gotra/pravara; the mood is careful and protective.

FAQs

Marriage is treated as a dharmic sacrament; lineage boundaries and health/eligibility norms are framed as safeguards of ritual and social order.

None; the verse focuses on dharma concerning marriage eligibility.

It prescribes avoidance of certain unions (same gotra/pravara, sapinda, etc.), rather than a positive ritual like snāna or dāna.

←Previous Verse
Next Verse→