Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 83

स च विप्रोऽपि तां दृष्ट्वा रूपलक्षणलक्षिताम् । स्वप्ने सदा भुज्यमानामात्मनो रतिदायिनीम्

sa ca vipro'pi tāṃ dṛṣṭvā rūpalakṣaṇalakṣitām | svapne sadā bhujyamānāmātmano ratidāyinīm

Sang brāhmaṇa pun, melihatnya yang bercahaya oleh rupa dan tanda-tanda mujur, mengenali wanita yang selalu dinikmatinya dalam mimpi—pemberi sukacita bagi hatinya.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
रूपलक्षणलक्षिताम्distinguished by beauty and marks
रूपलक्षणलक्षिताम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप-लक्षण-लक्षित (प्रातिपदिक; रूप + लक्षण + लक्षित)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; बहुपद-तत्पुरुषसमास; विशेषण
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
सदाalways
सदा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
भुज्यमानाम्being enjoyed/embraced
भुज्यमानाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → भुज्यमान (कृदन्त, शानच्; कर्मणि)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी); एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
रतिदायिनीम्giving pleasure (to him)
रतिदायिनीम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति-दायिनी (प्रातिपदिक; रति + दायिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brahma-related khandas)

Tirtha: Gokarṇa

Type: kshetra

Scene: The brāhmaṇa, amid his dvija companions, sees Śāradā marked by beauty and auspicious signs and recognizes her as the woman of his recurring dreams—mutual eye-contact charged with wonder and longing.

V
vipra (brāhmaṇa)
S
svapna (dream)

FAQs

Subtle impressions (saṃskāras) can surface through dreams and later become clear in lived experience, reflecting karma’s continuity.

Gokarṇa (as the narrative locus where recognition occurs).

None explicitly.