Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 30
Devanagari script
सैवं घोरे महारण्ये भ्रमंती नृपगे हिनी । दैवात्प्राप्ता वणिङ्मार्गं गोवाजिनरसेवितम्
Transliteration
saivaṃ ghore mahāraṇye bhramaṃtī nṛpage hinī | daivātprāptā vaṇiṅmārgaṃ govājinarasevitam
Translation
Demikianlah, mengembara di rimba besar yang mengerikan itu, sang permaisuri raja, oleh takdir, sampai ke jalan para saudagar yang ramai dilalui sapi, kuda, dan manusia.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सर्वनाम
एवम्thus
एवम्:
—
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)
घोरेterrible
घोरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; विशेषण (to महारण्ये)
महारण्येin the great forest
महारण्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + अरण्य (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; अधिकरण
भ्रमन्तीwandering
भ्रमन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु) → भ्रमन्त् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'wandering'
नृपगेon the king’s road
नृपगे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनृप + ग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; 'नृपस्य गः/गमनपथः' इत्यर्थे; अधिकरण (on the king's road)
हीनीdeprived/helpless
हीनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण
दैवात्by fate
दैवात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablatival adverb): 'by fate/accidentally'
प्राप्ताhaving reached
प्राप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formकृदन्त (क्त); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्तरि: 'having reached'
वणिङ्मार्गम्the merchants’ route
वणिङ्मार्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवणिज् + मार्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; 'वणिजां मार्गः'
गोवाजिनरसेवितम्frequented by cattle, horses, and men
गोवाजिनरसेवितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगो + वाजिन् + नर + सेवित (सेव् धातु → क्त; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: 'गोभिः वाजिभिः नरैः च सेवितम्' (frequented by cows, horses, and men)
Speaker
Narrator (likely the Purāṇic storyteller; exact speaker not in snippet)
Visual Art Cues
Scene: घोरारण्यात् निर्गत्य धूलि-युक्त व्यापारी-पथः; गोः, अश्वाः, यात्रिकाः; नायिका आश्चर्य-शान्त-भावेन मार्गं पश्यति।
FAQs
Even amid suffering, daiva (providence) can open a path; perseverance can lead from danger toward support and society.
No tīrtha is mentioned; the verse marks a transition from wilderness to a traveled route.
None.