Kumārasya Krāuñcaparvatagamanam (Kumāra’s Departure to Mount Krāuñca)

Verse 1

सूत उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि मल्लिकार्जुनसंभवम् । यः श्रुत्वा भक्तिमान्धीमान्सर्वपापैः प्रमुच्यते

Sūta berkata: “Selanjutnya akan kuceritakan kemunculan suci Mallikārjuna. Siapa yang mendengarnya dengan bhakti serta batin yang teguh dan jernih, terbebas dari segala dosa.”

Verse 2

पूर्वं चा कथितं यच्च तत्पुनः कथयाम्यहम् । कुमारचरितं दिव्यं सर्वपापविनाशनम्

Apa yang telah kukisahkan sebelumnya, akan kukatakan kembali. Aku akan menuturkan riwayat ilahi Kumāra (Skanda) yang memusnahkan segala dosa.

Verse 3

यदा पृथ्वीं समाक्रम्य कैलासं पुनरागतः । कुमारस्स शिवापुत्रस्तारकारिर्महाबलः

Ketika Kumāra yang mahaperkasa—putra Śiva, penumpas Tāraka—telah menjelajahi bumi dan kembali lagi ke Kailāsa.

Verse 4

तदा सुरर्षिरागत्य सर्वं वृत्तं जगाद ह । गणेश्वरविवाहादि भ्रामयंस्तं स्वबुद्धितः

Lalu sang resi para dewa datang dan menceritakan seluruh kejadian kepadanya—bermula dari kisah pernikahan Gaṇeśvara dan seterusnya—seraya membimbingnya dengan kebijaksanaan batinnya.

Verse 5

तच्छुत्वा स कुमारो हि प्रणम्य पितरौ च तौ । जगाम पर्वतं क्रौचं पितृभ्यां वारितोऽपि हि

Mendengar itu, Sang Kumāra yang ilahi bersujud hormat kepada kedua orang tuanya; namun meski ditahan, ia tetap berangkat menuju Gunung Kraunca.

Verse 6

कुमारस्य वियोगेन तन्माता गिरिजा यदा । दुःखितासीत्तदा शंभुस्तामुवाच सुबोधकृत्

Saat Kumāra berpisah, ibunya Girijā diliputi duka; тогда Śaṃbhu, Sang Pemberi pengertian yang benar, menasihati dan menenangkannya.

Verse 7

कथं प्रिये दुःखितासि न दुःखं कुरु पार्वति । आयास्यति सुतः सुभ्रूस्त्यज्यतां दुःखमुत्कटम्

“Kekasih, mengapa engkau bersedih? Wahai Pārvatī, jangan berduka. Wahai yang beralis indah, putra kita pasti akan datang; tinggalkanlah duka yang amat berat ini.”

Verse 8

सा यदा च न तन्मेने पार्वती दुःखिता भृशम् । तदा च प्रेषितास्तत्र शंकरेण सुरर्षयः

Ketika Pārvatī tidak menerima hal itu dan sangat berduka, Śaṅkara pun mengutus para resi-dewa ke tempat itu.

Verse 9

देवाश्च ऋषयस्सर्वे सगणा हि मुदान्विताः । कुमारानयनार्थं वै तत्र जग्मुः सुबुद्धयः

Semua dewa dan seluruh resi, beserta rombongan pengiringnya, dipenuhi sukacita, pergi ke tempat itu dengan kejernihan budi untuk menjemput (memanggil) Kumāra yang ilahi.

Verse 10

तत्र गत्वा च ते सर्वे कुमारं सुप्रणम्य च । विज्ञाप्य बहुधाप्येनं प्रार्थनां चक्रुरादरात्

Setibanya di sana, mereka semua bersujud hormat kepada Kumāra. Setelah berulang kali menyampaikan dengan penuh takzim, mereka memohon dengan bhakti yang tulus.

Verse 11

देवादिप्रार्थनां तां च शिवाज्ञासंकुलां गुरुः । न मेने स कुमारो हि महाहंकारविह्वलः

Permohonan para dewa yang sarat dengan titah Śiva itu tidak diterima oleh sang guru; sebab Kumāra yang diguncang keangkuhan besar sama sekali tidak mengindahkannya.

Verse 12

ततश्च पुनरावृत्य सर्वे ते हि शिवांतिकम् । स्वंस्वं स्थानं गता नत्वा प्राप्य शंकरशासनम्

Kemudian mereka semua kembali lagi ke hadapan Śiva dan bersujud. Setelah menerima perintah Śaṅkara, mereka berangkat menuju kediaman masing-masing.

Verse 13

तदा च गिरिजादेवी विरहं पुत्रसंभवम् । शंभुश्च परमं दुःखं प्राप तस्मिन्ननागते

Saat itu Girijā Devī, karena perpisahan, menjadi sebab timbulnya seorang putra; dan ketika sang putra belum juga hadir, Śambhu pun jatuh dalam duka yang amat dalam.

Verse 14

अथो सुदुःखितौ दीनौ लोकाचारकरौ तदा । जग्मतुस्तत्र सुस्नेहात्स्वपुत्रो यत्र संस्थितः

Kemudian keduanya, diliputi duka mendalam dan menjadi lemah tak berdaya, namun tetap menjaga tata laku duniawi, terdorong oleh kasih sayang yang dalam, pergi ke tempat putra mereka berada.

Verse 15

इति श्रीशिवपुराणे चतुर्थ्यां कोटि रुद्रसंहिताया मल्लिकार्जुनद्वितीयज्योतिर्लिंगवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

Demikianlah, dalam Śrī Śiva Purāṇa, pada Samhitā keempat, Koṭirudra Saṃhitā, berakhirlah bab kelima belas yang berjudul “Uraian Mallikārjuna, Jyotirliṅga Kedua.”

Verse 16

क्रौंचे च पर्वते दूरं गते तस्मिन्स्वपुत्रके । तौ च तत्र समासीनौ ज्यो तीरूपं समाश्रितौ

Ketika ia pergi jauh ke Gunung Krauñca bersama putranya sendiri, keduanya duduk di sana, berlindung pada wujud Cahaya Ilahi—Jyoti Śiva.

Verse 17

पुत्रस्नेहातुरौ तौ वै शिवौ पर्वणिपर्वणि । दर्शनार्थं कुमारस्य स्वपुत्रस्य हि गच्छतः

Diliputi kasih sayang kepada putra mereka, Śiva dan Pārvatī pada setiap hari suci dan perayaan pergi untuk memperoleh darśana sang Kumāra—putra mereka sendiri.

Verse 18

अमावास्यादिने शंभुस्स्वयं गच्छति तत्र ह । पौर्णमासीदिने तत्र पार्वती गच्छति ध्रुवम्

Pada hari bulan baru, Śambhu (Dewa Śiva) sendiri pasti pergi ke sana; dan pada hari purnama, Pārvatī niscaya pergi ke sana.

Verse 19

तद्दिनं हि समारभ्य मल्लिकार्जुनसंभवम् । लिंगं चैव शिवस्यैकं प्रसिद्धं भुवनत्रये

Sejak hari itu, satu Liṅga Tuhan Śiva yang menampakkan diri sebagai Mallikārjuna menjadi termasyhur di tiga alam.

Verse 20

तल्लिंगं यः समीक्षेत स सर्वैः किल्बिषैरपि । मुच्यते नात्र सन्देहः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Siapa pun yang memandang Śiva-liṅga itu akan terbebas bahkan dari segala dosa—tanpa keraguan—dan memperoleh semua tujuan yang diinginkan.

Verse 21

दुःखं च दूरतो याति सुखमात्यंतिकं लभेत् । जननीगर्भसंभूतं कष्टं नाप्नोति वै पुनः

Duka menjauh, dan kebahagiaan tertinggi yang tak terputus diperoleh; seseorang tidak lagi mengalami derita yang timbul dari masuk ke rahim ibu (belenggu kelahiran kembali).

Verse 22

धनधान्यसमृद्धिश्च प्रतिष्ठारोग्यमेव च । अभीष्टफलसिद्धिश्च जायते नात्र संशयः

Kekayaan dan kelimpahan pangan muncul, beserta kehormatan dan kesehatan; dan keberhasilan memperoleh buah yang diinginkan tercapai—tanpa keraguan.

Verse 23

ज्योतिर्लिंगं द्वितीयं च प्रोक्तं मल्लिकसंज्ञितम् । दर्शनात्सर्वसुखदं कथितं लोकहेतवे

Jyotirliṅga yang kedua dinyatakan sebagai yang bernama Mallika; dengan memandangnya saja, ia menganugerahkan segala kebahagiaan—dinyatakan demi kesejahteraan dunia.