Rig Veda 8.40.4 — Mandala 8, Sukta 40, Mantra 4

Sukta 8.40

Rishi: Nabhāka (explicitly referenced)

Devata: Indrāgnī

Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा । ययोर्विश्वमिदं जगदियं द्यौः पृथिवी मह्युपस्थे बिभृतो वसु नभन्तामन्यके समे ॥

Transliteration

abhyàrcha nabhā́kavad indrā́gnī yájasā girā́ | yáyor víśvam idáṃ jágad iyáṃ dyáuḥ pṛthivī́ mahy ùpásthe bibhṛtó vásu nábhantām anyaké samé ||

Translation

Nabhāka’nın usulünce, tapınma sözü olan gīrā ile Indra ve Agni’ye yüksek sesle ilahi söyle. Çünkü bütün bu devinen âlem—bu gök ve bu engin yeryüzü—onların ikisinde tutulur; onların kucağında varlığın hazinesini taşırlar; ötekiler aynı alanda dağılıp savrulsun.

Word by Word

• अभि: towards, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग) / प्रातिपदिक

• अर्च: worship!, praise!
• अर्च: (कर्तृ-आह्वान) —
• Type: Verb
• Root: अर्च्

• नभाकवद्: like Nabhāka (in Nabhāka’s manner)
• नभाकवद्: —
• Type: Adjective
• Root: नभाकवत् (प्रातिपदिक; ‘नभाक’ + -वत्)

• इन्द्राग्नी: O Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: सम्प्रदान (स्तुत्य-देवता) / सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + अग्नि (समास: द्वन्द्व)

• यजसा: with worship, by sacrifice
• यजसा: करण
• Type: Noun
• Root: यजस् (प्रातिपदिक)

• गिरा: with a hymn/voice
• गिरा: करण
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• ययोः: of whom (of the two)
• ययोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• विश्वम्: all, the whole
• विश्वम्: कर्म (बिभ्रतः इत्यस्य) / विषय
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: विशेषण (विश्वम्) / कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• जगत्: the world, creation
• जगत्: कर्म (बिभ्रतः) / विषय
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक; ‘moving world’)

• इयम्: this (f.)
• इयम्: कर्ता (अस्ति-लोपे) / निर्देश
• Type: Pronoun
• Root: इयम्/इदम् (सर्वनाम)

• द्यौः: Heaven
• द्यौः: कर्ता (अस्ति-लोपे) / निर्देश
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• पृथिवी: Earth
• पृथिवी: कर्ता (अस्ति-लोपे) / निर्देश
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• महि: greatly; great
• महि: —
• Type: Indeclinable
• Root: महि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• उपस्थे: in the lap/bosom
• उपस्थे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उपस्थ (प्रातिपदिक)

• बिभ्रतः: bearing, supporting
• बिभ्रतः: कर्ता (इन्द्राग्नी) सह-सम्बन्ध
• Type: Verb (participle)
• Root: भृ

• वसु: wealth, good (treasure)
• वसु: कर्म (बिभ्रतः) / धेय
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• नभन्ताम्: let the two shine; let them be radiant
• नभन्ताम्: कर्ता (इन्द्राग्नी)
• Type: Verb
• Root: नभ्

• अन्यके: elsewhere, in another (place)
• अन्यके: अधिकरण
• Type: Adjective (substantive)
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• समे: in the same (place/level); together
• समे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (substantive)
• Root: सम (प्रातिपदिक)