Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.106

Devata: Aśvinau

बृहन्तेव गम्भरेषु प्रतिष्ठां पादेव गाधं तरते विदाथः । कर्णेव शासुरनु हि स्मराथोंऽशेव नो भजतं चित्रमप्नः ॥

बृ॒हन्ते॑व ग॒म्भरे॑षु प्रति॒ष्ठां पादे॑व गा॒धं तर॑ते विदाथः । कर्णे॑व॒ शासु॒रनु॒ हि स्मरा॒थोंऽशे॑व नो भजतं चि॒त्रमप्न॑: ॥

bṛhántēva gambharēṣu prati-sthā́ṃ pā́dēva gādháṃ tarate vidāthaḥ | karṇēva śā́sur ánu hí smarāthōṃśēva no bhajataṃ citrám apnaḥ ||

Engkau menegakkan landasan teguh di kedalaman, laksana Sang Mahaluas (Bṛhat) sendiri; laksana pijakan yang pasti, engkau menyeberangkan kami melewati arungan yang sukar dalam vidātha. Laksana telinga yang mengikuti sabda guru, engkau mengingat dan menanggapi seruan kami. Anugerahkan kepada kami, sebagai bagian yang sah, karya-karya pencapaian yang beraneka—perwujudan menakjubkan, realisasi ātman

बृ॒हन्ता॑ऽइव । ग॒म्भरे॑षु । प्र॒ति॒ऽस्थाम् । पादा॑ऽइव । गा॒धम् । तर॑ते । वि॒दा॒थः॒ । कर्णा॑ऽइव । शासुः॑ । अनु॑ । हि । स्मरा॑थः । अंशा॑ऽइव । नः॒ । भ॒ज॒त॒म् । चि॒त्रम् । अप्नः॑ ॥बृहन्ताइव । गम्भरेषु । प्रतिस्थाम् । पादाइव । गाधम् । तरते । विदाथः । कर्णाइव । शासुः । अनु । हि । स्मराथः । अंशाइव । नः । भजतम् । चित्रम् । अप्नः ॥bṛhantāiva | gambhareṣu | prati-sthām | pādāiva | gādham | tarate | vidāthaḥ | karṇāiva | śāsuḥ | anu | hi | smarāthaḥ | aṃśāiva | naḥ | bhajatam | citram | apnaḥ

बृहन्ताthe two great (ones)
बृहन्ता:
Kartā
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक; < बृंह् ‘वर्धने’)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
गम्भरेषुin the deep (places)
गम्भरेषु:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootगम्भीर (प्रातिपदिक)
प्रतिष्ठाम्a footing; firm standing
प्रतिष्ठाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)
पादौ(the two) feet
पादौ:
Kartā
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
गाधम्a ford; firm ground
गाधम्:
Karma
TypeNoun
Rootगाध (प्रातिपदिक; ‘उथला/स्थिर-आधार’)
तरतेcrosses; passes over
तरते:
TypeVerb
Rootतॄ (तरणे)
विदाथःthe rite/assembly (of distribution)
विदाथः:
Kartā
TypeNoun
Rootविदाथ (प्रातिपदिक; ‘विधान/यज्ञसभा/वितरण’)
कर्णौ(the two) ears
कर्णौ:
Kartā
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शासुःthe instructor; the one who commands
शासुः:
Kartā
TypeNoun
Rootशासु (प्रातिपदिक; ‘शासन/उपदेश’)
अनुalong; after; in accordance with
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
स्मjust; verily (enclitic particle)
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म
राथौthe two chariots
राथौ:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अंशौthe two shares/portions
अंशौ:
Kartā
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नःfor us; of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भजतम्share out; apportion (to us)
भजतम्:
TypeVerb
Rootभज् (सेवायाम्/विभागे)
चित्रम्bright; wondrous
चित्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
अप्नःwork; achievement; gain
अप्नः:
Karma
TypeNoun
Rootअप्नस् (प्रातिपदिक; ‘कर्म/कार्य/उपार्जन’)