Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

हनूमद्विक्रम-प्रशंसा तथा महेन्द्रारोहणम्

Hanuman’s Self-Assertion of Power and Ascent of Mount Mahendra

भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरे।विष्णोर्विक्रममाणस्य पुरा त्रीन्विक्रमानिव।।4.67.26।।

bhaviṣyati hi me rūpaṃ plavamānasya sāgare | viṣṇor vikramamāṇasya purā trīn vikramān iva || 4.67.26 ||

Saat aku melompat melintasi samudra, wujudku akan menjadi laksana Viṣṇu pada masa silam, ketika Ia melangkah dengan tiga langkah agung-Nya.

बुद्ध्याby (my) intellect
बुद्ध्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/instrumental), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रपश्यामिI perceive/foresee
प्रपश्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√पश्/√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन
मनःmind
मनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चेष्टाeffort/impulse
चेष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचेष्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: likewise/so)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
द्रक्ष्यामिI will see
द्रक्ष्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तम-पुरुष, एकवचन
वैदेहीम्Vaidehī (Sītā)
वैदेहीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रमोदध्वम्rejoice
प्रमोदध्वम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√मुद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपदम्, मध्यम-पुरुष, बहुवचन
प्लवङ्गमाःO monkeys
प्लवङ्गमाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे
H
Hanuman
O
ocean (sāgara)
V
Viṣṇu

FAQs

Dharma is purposeful strength: Hanuman frames his extraordinary act as a dharmic undertaking in service of truth and justice (recovering Sita for Rama).

Hanuman describes how immense his form and power will become while making the ocean-crossing.

Śraddhā and utsāha (confident zeal): he draws inspiration from sacred precedent (Viṣṇu’s strides) to steady the group’s morale.