Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

सम्पातिवृत्तान्तः

Sampāti’s Account and the Sage Niśākara

ज्येष्ठो हि त्वं तु सम्पाते जटायुरनुजस्तव।मानुषं रूपमास्थाय गृह्णीतां चरणौ मम।।4.60.20।।

jyeṣṭho hi tvaṃ tu sampāte jaṭāyur anujaḥ tava | mānuṣaṃ rūpam āsthāya gṛhṇītāṃ caraṇau mama || 4.60.20 ||

Wahai Sampāti, engkaulah yang sulung, dan Jatāyu adalah adikmu. Dengan mengambil wujud manusia, sudilah menyentuh (menerima) kedua kakiku.

ज्येष्ठःelder
ज्येष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjyeṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; त्वम् इति विशेष्य
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, निपात (reason/emphasis)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
तुbut/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, निपात
सम्पातेO Sampāti
सम्पाते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsampāti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
जटायुःJatāyu
जटायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjaṭāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जटायुः इति विशेषण/अप्पोजिशन
तवof you/your
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
मानुषम्human
मानुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; रूपम् इति विशेष्य
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā + √sthā (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्, absolutive), अव्ययभाव
गृह्णीताम्let (him) take/touch
गृह्णीताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (धातु)
Formलोट् (imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन, आत्मनेपद; आशीर्लिङ्/विधिलिङ्-सदृश विनयार्थ प्रयोग: 'let (him) take/touch'
चरणौ(two) feet
चरणौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), द्विवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
S
Sampāti
J
Jatāyu

FAQs

Respect for elders and rightful honor (maryādā) is upheld as dharma; the speaker acknowledges Sampāti’s seniority and offers reverence through the traditional act of touching the feet.

The vānaras, having met Sampāti during the search for Sītā, address him respectfully after learning his identity and relation to Jatāyu.

Humility and reverence—expressed by honoring an elder and seeking his goodwill in a culturally proper manner.