Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

आभरण-प्रत्यभिज्ञानम्

Recognition of Sītā’s Ornaments

अनुमानात्तु जानामि मैथिली सा न संशयः।ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा क्रूरकर्मणा4.6.9।।क्रोशन्ती राम रामेति लक्ष्मणेति च विस्वरम्।स्फुरन्ती रावणस्याङ्के पन्नगेन्द्रवधूर्यथा4.6.10।।

anumānāt tu jānāmi maithilī sā na saṃśayaḥ |

hriyamāṇā mayā dṛṣṭā rakṣasā krūrakarmaṇā ||

krośantī rāma rām eti lakṣmaṇeti ca visvaram |

sphurantī rāvaṇasyāṅke pannagendra-vadhūr yathā ||

“Dari tanda-tandanya aku tahu itu Maithilī—tanpa ragu. Aku melihatnya dibawa pergi oleh seorang rākṣasa yang kejam. Dengan suara parau ia berteriak ‘Rāma! Rāma!’ dan ‘Lakṣmaṇa!’, meronta di pangkuan Rāvaṇa bagaikan permaisuri raja ular.”

anumānātfrom inference
anumānāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootanumāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: but/indeed)
jānāmiI know
jānāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jñā (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
maithilīMaithili (Sita)
maithilī:
Karma/Viṣaya (कर्म/विषय)
TypeNoun
Rootmaithilī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nano/not
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Pratijñā/Viśeṣya (प्रतिज्ञा/विशेष्य)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hriyamāṇābeing carried away
hriyamāṇā:
Karta (logical subject) / Karma (passive)
TypeVerb
Root√hṛ (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त (present passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mayāby me
mayā:
Karaṇa/Agent-in-passive (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
dṛṣṭāseen
dṛṣṭā:
Kriyā (क्रियाविशेषण/विधेय)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rakṣasāby a demon
rakṣasā:
Karaṇa/Agent-in-passive (करण)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
krūrakarmaṇāof cruel deeds
krūrakarmaṇā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrūra-karman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्मधारयः (क्रूरं कर्म यस्य)
krośantīcrying out
krośantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√kruś (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rāmaO Rama
rāma:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (in quoted speech)
rāma-iti‘Rama’ (thus)
rāma-iti:
Vākyārtha/Quotation marker (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootrāma (प्रातिपदिक) + iti (अव्यय)
Formइति-प्रयोगः (quotative particle)
lakṣmaṇa-iti‘Lakshmana’ (thus)
lakṣmaṇa-iti:
Vākyārtha/Quotation marker (उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक) + iti (अव्यय)
Formइति-प्रयोगः (quotative)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
visvaramin a hoarse voice
visvaram:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootvisvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
sphurantītrembling/wriggling
sphurantī:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sphur (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rāvaṇasyaof Ravana
rāvaṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
aṅkeon the lap
aṅke:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootaṅka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
pannagendra-vadhūḥthe bride/queen of the serpent-king
pannagendra-vadhūḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootpannaga-indra-vadhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पन्नगानाम् इन्द्रः = serpent-king; तस्य वधूः)
yathālike
yathā:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय

'Yes, I remember. I had observed a lady being carried away by a wicked demon. She was crying loudly 'Oh, Rama Oh Rama Oh Lakshmana' in a husky voice. It was Maithili. She was wriggling on the lap of Ravana like a female serpent.

M
Maithili (Sita)
R
Rama
L
Lakshmana
R
Ravana
R
rakshasa

FAQs

Satya in testimony: the speaker reports what was witnessed and what is concluded without exaggeration, underscoring truthful speech as a foundation for righteous action.

An ally recounts the sight of Sītā being abducted, including her cries for Rāma and Lakṣmaṇa and her resistance against Rāvaṇa.

Sītā’s steadfast fidelity and courage—calling on Rāma and Lakṣmaṇa while resisting—alongside the witness’s commitment to accurate reporting.