Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

इह तेनाप्रवेष्टव्यं प्रविष्टस्य वधो भवेत्।वनं मत्संश्रयं येन दूषितं रुधिरस्रवैः4.11.53।।

iha tenāpraveṣṭavyaṃ praviṣṭasya vadho bhavet |

vanaṃ matsaṃśrayaṃ yena dūṣitaṃ rudhira-sravaiḥ || 4.11.53 ||

“Ia yang menajiskan hutan dalam lindunganku ini dengan aliran darah tidak boleh masuk ke sini; bila ia masuk, mautlah nasibnya.”

इहhere
इह:
Desha (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
तेनby him
तेन:
Kartr (कर्ता/agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'by him/for him' (agent/concerned person)
अप्रवेष्टव्यम्must not enter
अप्रवेष्टव्यम्:
Vidhi (विधि/obligation)
TypeVerb
Rootआ-√विश् (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्-प्रत्ययान्त/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; with negation: 'not to be entered/should not enter'
प्रविष्टस्यof one who enters
प्रविष्टस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्र-√विश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त/PPP used as noun), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; 'of one who has entered'
वधःdeath
वधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Subject
भवेत्would occur
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलिङ्-लकार (विधिलिङ्/optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; 'would be/will occur'
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मत्-संश्रयम्under my protection
मत्-संश्रयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी; 'my') + संश्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः 'under my protection' (qualifies वनम्)
येनby whom
येन:
Kartr (कर्ता/agent)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'by whom'
दूषितम्defiled
दूषितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√दूष् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; predicate with वनम्: 'defiled'
रुधिर-स्रवैःwith drops of blood
रुधिर-स्रवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरुधिर (प्रातिपदिक) + स्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः 'with blood-drops/oozings'

'Whoever has desecrated this forest, protected by me, with drops of blood is forbidden to enter this place. Once he does it, he will die.

B
blood (rudhira)

FAQs

Protected spaces have inviolable boundaries; dharma demands respect for sanctuaries, and deliberate violation invites proportionate consequence.

The sage formally forbids the violator from entering the protected forest and declares the fatal consequence if the ban is breached.

Protective stewardship—upholding a moral perimeter to safeguard ascetic life and the forest’s integrity.