Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

मितं व्यक्ताक्षरपदं तमुवाचाथ दुन्दुभिम्।हरीणामीश्वरो वाली सर्वेषां वनचारिणाम्4.11.29।।

mitaṃ vyaktākṣara-padaṃ tam uvāca atha dundubhim |

harīṇām īśvaro vālī sarveṣāṃ vana-cāriṇām || 4.11.29 ||

Kemudian Vali—penguasa para kera, pemimpin semua penghuni rimba—berbicara kepada Dundubhi dengan kata-kata singkat, jelas bunyi dan maknanya.

मितम्measured / brief
मितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (व्यक्ताक्षरपदम्)
व्यक्त-अक्षर-पदम्a clear-worded utterance
व्यक्त-अक्षर-पदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्यक्त (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (व्यक्तानि अक्षराणि यस्मिन् पदे/वाक्ये); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
तम्to him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्; कर्म-प्रत्यय (him)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचनम्, परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then)
दुन्दुभिम्to Dundubhi
दुन्दुभिम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचनम्
हरीणाम्of monkeys
हरीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) बहुवचनम्
ईश्वरःlord/king
ईश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; कर्तृपद-सम्बन्ध (apposition to Vāli)
वालीVāli
वाली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवालिन्/वाली (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी बहुवचनम्; विशेषणम् (वनचारिणाम्)
वन-चारिणाम्of forest-dwellers
वन-चारिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वने चरन्ति ये); पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) बहुवचनम्

'Unable to tolerate the sound, Vali jumped out of the harem along with the women like the Moon with stars.

V
Vali
D
Dundubhi

FAQs

Dharma in speech is emphasized: a ruler’s words should be measured, clear, and purposeful—avoiding impulsive, harmful talk even amid provocation.

After coming out, Vali prepares to address the challenger Dundubhi, and the narration highlights the manner of his speech.

Vāk-saṃyama (discipline of speech): brevity and clarity, traits associated with responsible leadership.