Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

जटायुरुपदेशः — Jatāyu Confronts Rāvaṇa

Ethical Admonition and Challenge

राजा सर्वस्य लोकस्य महेन्द्रवरुणोपमः।लोकानां च हिते युक्तो रामो दशरथात्मजः।।।।

rājā sarvasya lokasya mahendravaruṇopamaḥ |

lokānāṃ ca hite yukto rāmo daśarathātmajaḥ ||

Rāma, putra Daśaratha, adalah raja bagi seluruh jagat—laksana Mahendra dan Varuṇa—senantiasa terikat pada kesejahteraan semua makhluk.

राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga/Napumsaka, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana; qualifies lokasya
लोकस्यof the world
लोकस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana
महेन्द्रवरुणोपमःlike Mahendra and Varuṇa
महेन्द्रवरुणोपमः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahendra-varuṇa-upama (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: महेन्द्रवरुणयोः उपमः (सदृशः); Pumliṅga, Prathamā, Ekavacana
लोकानाम्of people/worlds
लोकानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Ṣaṣṭhī, Bahuvacana
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta, conjunction
हितेin/for welfare
हिते:
Prayojana/Adhikaraṇa (प्रयोजन/अधिकरण)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Saptamī, Ekavacana; 'in welfare/for the good' (locative of purpose)
युक्तःengaged
युक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√yuj (धातु) + kta (क्त)
FormKta-participle; Pumliṅga, Prathamā, Ekavacana; 'engaged/intent'
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana
दशरथात्मजःson of Daśaratha
दशरथात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaśaratha-ātmaja (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa: दशरथस्य आत्मजः; Pumliṅga, Prathamā, Ekavacana

Clad in bark garments, Rama, who has often slain demons in the past will soon kill you in war.

R
Rāma
D
Daśaratha
I
Indra (Mahendra)
V
Varuṇa
R
Rāvaṇa

FAQs

Rajadharma is defined as rule for universal welfare—true kingship is measured by protection and benefit of the world, not mere dominion.

Jatāyu warns Rāvaṇa by invoking Rāma’s stature and righteous kingship, establishing why abducting Sītā is a grave violation.

Benevolent leadership: Rāma is characterized by commitment to the common good.