Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Glory of Puruṣottama: Pañcatīrthī Observance and Narasiṃha Worship

न तां गतिं सुरा यांति योगिनो नैव सोमपाः । यां गतिं यांति विधिजे द्वादशाक्षरतत्पराः ॥ ४२ ॥

na tāṃ gatiṃ surā yāṃti yogino naiva somapāḥ | yāṃ gatiṃ yāṃti vidhije dvādaśākṣaratatparāḥ || 42 ||

Wahai yang lahir dari Brahmā, keadaan luhur yang dicapai para pemusat diri pada mantra dua belas suku kata itu tidak dicapai oleh para dewa, para yogin, maupun para peminum Soma.

not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक-निपात (negation)
ताम्that
ताम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गतिम् इति)
गतिम्state/goal/attainment
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
योगिनःyogis
योगिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक-निपात
एवindeed/at all
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic/only)
सोमपाःSoma-drinkers
सोमपाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसोमपा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सोमं पिबन्ति इति)
याम्which
याम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative) विशेषणम् (गतिम्)
गतिम्goal/state
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यान्तिattain
यान्ति:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
विधिजेO son of Brahmā (Nārada)
विधिजे:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootविधिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुषः (विधेः जः = ब्रह्मणः पुत्रः), नारदसम्बोधनम्
द्वादश-अक्षर-तत्पराःthose devoted to the twelve-syllabled (mantra)
द्वादश-अक्षर-तत्पराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootद्वादश + अक्षर + तत्पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषसमासः (द्वादशाक्षरे तत्पराः)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

B
Brahma
D
Devas
N
Narayana
D
Dvadasaksara Mantra

FAQs

It declares the supremacy of single-pointed devotion to the Dvādashākṣara (Vishnu) mantra, stating that its devotees attain a goal beyond what even devas, yogins, or Soma-sacrifice ritualists typically reach.

Bhakti here is defined as tatparatā—exclusive intent and surrender expressed through mantra-japa. The verse elevates heartfelt mantra-devotion over status (devas), technique (yoga), and ritual merit (Soma sacrifices).

It implicitly contrasts karma-kāṇḍa (Soma-yajña supported by Śrauta ritual disciplines) with mantra-upāsanā; the practical takeaway is disciplined japa and correct mantra recitation (linked to Śikṣā and Vyākaraṇa for sound and form), directed to Nārāyaṇa.