Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 75

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

अन्नं मह्यन्नमित्युक्त्वा मे देह्यन्नाधिपोर्णकाः । नयेममन्नं प्राणांते दापयानलसुंदरी ॥ ७५ ॥

annaṃ mahyannamityuktvā me dehyannādhiporṇakāḥ | nayemamannaṃ prāṇāṃte dāpayānalasuṃdarī || 75 ||

Sambil berkata, “Makanan—berilah aku makanan,” wahai para pelayan Penguasa Makanan, anugerahkanlah makanan kepadaku. Pada saat akhir hayat, bawalah makanan ini kepadaku, dan biarkan Sang Api yang elok (api pencernaan) menerimanya.

annamfood
annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
mahi-annamgreat food
mahi-annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahi + anna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); कर्मधारय: 'great food' / 'abundant food'
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-निपात)
uktvāhaving said
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), 'having said'
meto me / of me
me:
Sampradāna/Sambandha (सम्प्रदान/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (षष्ठी/6), Singular (एकवचन); enclitic pronoun
dehigive
dehi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
FormLoṭ (लोट्/imperative), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
anna-adhipaO lord of food
anna-adhipa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootanna + adhipa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'lord of food'
ūrṇakāḥŪrṇakas (name/epithet; uncertain)
ūrṇakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootūrṇaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); reading uncertain in context (possibly a class of beings/epithet)
nayalead/bring
naya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnī (धातु)
FormLoṭ (लोट्/imperative), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
imamthis
imam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
annamfood
annam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
prāṇa-anteat life’s end
prāṇa-ante:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprāṇa + anta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'at the end of life/breath'
dāpayamake (someone) give
dāpaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
FormLoṭ (लोट्/imperative), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद); causative (णिच्): 'cause to give'
anala-sundarīO Anala-sundarī
anala-sundarī:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootanala + sundarī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Vocative (सम्बोधन/8), Singular (एकवचन); कर्मधारय: 'O fire-beauty' (epithet; possibly a goddess)

Narada (in dialogue framed within teachings associated with Sanatkumara tradition in Book 1.3)

Vrata: none

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

A
Annādhipa (Lord of Food)
A
Anala (digestive fire)

FAQs

It emphasizes anna (food) as a sacred support of prāṇa (life-breath) and frames giving/receiving food as a dharmic act that can be invoked even at the final threshold of life.

By treating sustenance as governed by a divine ‘Lord of Food’ and by ritual speech (ukti), it aligns daily nourishment with reverence—turning an ordinary need into a devotional, God-ordered dependence.

It reflects prayoga-style usage of mantric/ritual imperative speech (a practical application often associated with Kalpa and related technical traditions), linking correct utterance and intended ritual effect (receiving/consuming through anala).