Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 74

Pañca-prakṛti-nirūpaṇa and Mantra-vidhi: Rādhā, Mahālakṣmī, Durgā, Sarasvatī, Sāvitrī; plus Sāvitrī-Pañjara

ज्ञानामृता वह्निजायांतस्ताराद्यो मनुर्मतः । ऋषिः स्याद्वामदेवोऽस्य छंदो गायत्रमीरितम् ॥ ७४ ॥

jñānāmṛtā vahnijāyāṃtastārādyo manurmataḥ | ṛṣiḥ syādvāmadevo'sya chaṃdo gāyatramīritam || 74 ||

Untuk mantra ini, nama-mantra yang diterima ialah “Jñānāmṛtā” dan “Vahnijāyānta”, sedangkan “Tārādya” dipandang sebagai sebutan mantriknya (manu). Ṛṣi-nya adalah Vāmadeva, dan metrenya dinyatakan sebagai Gāyatrī.

ज्ञानामृताnectar of knowledge
ज्ञानामृता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञानामृत (प्रातिपदिक; ज्ञान + अमृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य अमृतम्)
वह्निजायान्तःVahnijāyānta (a name)
वह्निजायान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्निजायान्त (प्रातिपदिक; वह्नि + जायान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वह्नेः जायान्तः)
ताराद्यःTārādya (a name)
ताराद्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootताराद्य (प्रातिपदिक; तारा + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (तारायाः आदिः/तारादिः)
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मतःis considered / is held to be
मतः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootमन् (धातु) → मत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; predicate adjective
ऋषिःseer (ṛṣi)
ऋषिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
स्यात्should be / would be
स्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
वामदेवःVāmadeva
वामदेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवामदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (वामः देवः)
अस्यof this / its
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
छन्दःmeter
छन्दः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
गायत्रम्Gāyatra (Gāyatrī meter)
गायत्रम्:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootगायत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ईरितम्is said / declared
ईरितम्:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootईर् (धातु) → ईरित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; predicate adjective

Sanatkumara (instruction to Narada on mantra-technical details)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

V
Vāmadeva
G
Gāyatrī

FAQs

It preserves the mantra’s traditional “identity markers”—name/designation, ṛṣi, and chandas—so the mantra is approached with correct lineage-awareness and ritual precision.

Indirectly: by emphasizing correct mantra-vidhi (proper mantra method), it supports steady devotional practice where recitation is aligned with scriptural parameters rather than done casually.

Chandas (metre) and mantra-lakṣaṇa: the verse states the mantra’s ṛṣi (Vāmadeva) and its Gāyatrī metre, key details used in japa, nyāsa, and ritual recitation.