Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 11

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

स्पर्शान्सेंदून्समुञ्चार्य ङेंतं भास्करमण्डलम् । न्यसेत्कंठादिनाभ्यंतं ध्यायन्प्रद्योतनं हृदि ॥ ११ ॥

Transliteration

sparśānseṃdūnsamuñcārya ṅeṃtaṃ bhāskaramaṇḍalam | nyasetkaṃṭhādinābhyaṃtaṃ dhyāyanpradyotanaṃ hṛdi || 11 ||

Translation

Setelah melafalkan konsonan sentuh (sparśa) beserta vokalnya dengan tepat, tempatkan secara nyāsa cakra matahari (bhāskara-maṇḍala) bersama suku ‘ṅe’ dari tenggorok hingga daerah pusar, sambil merenungkan sinarnya di dalam hati.

Word by Word

• स्पर्शान्: the touch-consonants (sparśa letters)
• स्पर्शान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• स-इन्दून्: together with the ‘indus’ (moon-syllables)
• स-इन्दून्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स (अव्यय) + इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘with the moons’ (mantric adjunct)

• समुच्चार्य: having pronounced
• समुच्चार्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम् + उत् + चर् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having uttered/after pronouncing’

• ङेतम्: the mantra-form ‘ṅeta’
• ङेतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ङेत (प्रातिपदिक/मन्त्रपद)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भास्कर-मण्डलम्: the sun-disc
• भास्कर-मण्डलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘भास्करस्य मण्डलम्’

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कण्ठ-आदि-नाभि-अन्तम्: from the throat up to the navel
• कण्ठ-आदि-नाभि-अन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कण्ठ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + नाभि (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण: ‘up to the navel, beginning from the throat’

• ध्यायन्: meditating
• ध्यायन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: ध्यै (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि—‘meditating’

• प्रद्योतनम्: the radiant one / radiance
• प्रद्योतनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रद्योतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: vira

Characters & Entities

• Surya
• Bhaskara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links precise Vedic sound (correct articulation of varṇas) with inner yogic placement (nyāsa), teaching that disciplined phonetics and visualization awaken the heart’s radiance through the solar principle (Bhāskara).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Although framed as a technical practice, it supports bhakti by training focused remembrance (dhyāna) and inner purity—making the heart a fit seat for sustained contemplation of divine light.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā (Vedic phonetics): the verse emphasizes correct recitation of vowels and sparśa-consonants and applies that sonic discipline within a nyāsa-style meditative technique.