Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 18

Jīva–Ātman Inquiry; Kṣetrajña Doctrine; Karma-based Varṇa; Four Āśramas and Sannyāsa Discipline

भृगुरुवाच । न प्राणाः सन्ति जीवस्य दत्तस्य च कृतस्य च । याति देहांतरं प्राणी शरीरं तु विशीर्यते ॥ १८ ॥

bhṛguruvāca | na prāṇāḥ santi jīvasya dattasya ca kṛtasya ca | yāti dehāṃtaraṃ prāṇī śarīraṃ tu viśīryate || 18 ||

Bhṛgu berkata: Nafas-hidup (prāṇa) bukanlah hakikat jīva; bukan pula ‘yang diberikan’ (dāna) atau ‘yang dilakukan’ (karma). Makhluk berjiwa berpindah ke tubuh lain, sedangkan tubuh ini hancur dan tercerai-berai॥18॥

भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
प्राणाःvital breaths, life-forces
प्राणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सन्तिare
सन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
जीवस्यof the living being
जीवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
दत्तस्यof the given (one)
दत्तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; (जीवस्य) विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
कृतस्यof the done/made (one)
कृतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; (जीवस्य) विशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
यातिgoes
याति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देह-अन्तरम्another body
देह-अन्तरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेह + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समास (देहस्य अन्तरम्/अन्यः देहः)
प्राणीthe living being
प्राणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शरीरम्the body
शरीरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
विशीर्यतेdecays, falls apart
विशीर्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√शॄ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे (is torn apart/decays)

Sage Bhṛgu

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

B
Bhṛgu
J
Jīva
P
Prāṇa

FAQs

It distinguishes the imperishable jīva from prāṇa (life-force), actions (kṛta), and gifts/merit (datta), emphasizing that the soul transmigrates while the body disintegrates—supporting a moksha-centered view of identity beyond the physical.

By loosening identification with body and life-breath, the verse prepares the seeker to take refuge in the eternal reality (often expressed in the Purana through devotion to Viṣṇu/Nārāyaṇa), making bhakti a stable practice not dependent on bodily conditions.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it is primarily Vedānta-style moksha instruction clarifying categories—body (śarīra), life-force (prāṇa), and karma (kṛta/datta)—to guide right understanding and detachment.