The Description of the Anukramaṇikā (Chapter-wise Summary) of the Varāha Purāṇa

Verse 1

ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि वाराहं वै पुराणकम् । भागद्वययुतं शश्वद्विष्णुमाहात्म्यसूचकम् ॥ १ ॥

Brahmā bersabda: Dengarlah, wahai anak; akan kuuraikan Varāha Purāṇa, yang terdiri dari dua bagian dan senantiasa menyingkap kemuliaan Viṣṇu.

Verse 2

मानवस्य तु कल्पस्य प्रसंगं मत्कृतं पुरा । निबबंध पुराणेऽस्मिंश्चतुर्विंशसहस्रके ॥ २ ॥

Dahulu, kisah tentang kalpa Mānavā (kalpa Manu) yang kususun telah dihimpun dan ditautkan ke dalam Purāṇa ini yang berjumlah dua puluh empat ribu śloka.

Verse 3

व्यासो हि विदुषां श्रेष्ठः साक्षान्नारायणो भुवि । तत्रादौ शुभसंवादः स्मृतोभूमिवराहयोः ॥ ३ ॥

Vyāsa adalah yang utama di antara para bijak—Nārāyaṇa sendiri yang menampak di bumi. Di awal itu dikenang dialog suci dan membawa berkah antara Bhūmī dan Varāha.

Verse 4

अथादिकृतवृत्तांते रंभस्य चरितं ततः । दुर्जयस्य च तत्पश्चाच्छ्राद्धकल्प उदीरितः ॥ ४ ॥

Kemudian, pada akhir kisah Ādikṛt, diceritakan riwayat Rambhā; sesudah itu kisah Durjaya, dan selanjutnya tata cara Śrāddha (śrāddha-kalpa) dijelaskan.

Verse 5

महातपस आख्यानं गौर्युत्पत्तिस्ततः परा । विनायकस्य नागानां सेनान्यादित्ययोरपि ॥ ५ ॥

Lalu disampaikan kisah Mahātapas, kemudian uraian luhur tentang kemunculan Gaurī; juga kisah Vināyaka, para Nāga, para panglima, serta para Āditya.

Verse 6

गणानां च तथा देव्या धनदस्य वृषस्य च । आख्यानं सत्यतपसो व्रताख्यानसमन्वितम् ॥ ६ ॥

Ada pula kisah para Gaṇa, Sang Dewi, Dhanada (Kubera), dan Vṛṣa; serta riwayat Satyatapasa yang lengkap dengan kisah-kisah vrata (kaul suci).

Verse 7

अगस्त्यगीता तत्पश्चाद्रुद्रगीता प्रकीर्तिता । महिषासुरविध्वंसमाहात्म्यं च त्रिशक्तिजम् ॥ ७ ॥

Sesudah itu dijelaskan Agastya-gītā, lalu dimasyhurkan Rudra-gītā; dan juga kemuliaan suci penghancuran Mahiṣāsura yang lahir dari Triśakti.

Verse 8

पर्वाध्यायस्ततः श्वेतोपाख्यानं गोप्रदानिकम् । इत्यादि कृतवृत्तांतं प्रथमे दर्शितं मया ॥ ८ ॥

Kemudian hadir bab tentang parvan (hari-hari suci); sesudah itu kisah Śveta beserta tata cara persembahan dana sapi. Demikianlah berbagai kisah yang telah selesai kujelaskan dalam bagian pertama.

Verse 9

भगवद्धर्मके पश्चाद्वततीर्थकथानकम् । द्वात्रिंशदपराधानां प्रायश्चित्तं शरीरगम् ॥ ९ ॥

Sesudah uraian tentang dharma Bhagavān, disampaikan kisah mengenai vrata (laku suci) dan tīrtha (tempat ziarah), serta prāyaścitta jasmani bagi tiga puluh dua pelanggaran.

Verse 10

तीर्थानां चापि सर्वेषां माहात्म्यं पृथगीरितम् । मथुराया विशेषेण श्राद्धादीनां विधिस्ततः ॥ १० ॥

Keagungan semua tīrtha telah diuraikan satu per satu; kemudian, dengan penekanan khusus pada Mathurā, dijelaskan tata cara upacara mulai dari śrāddha dan seterusnya.

Verse 11

वर्णनं यमलोकस्य ऋषिपुत्रप्रसंगतः । विपाकः कर्मणां चैव विष्णुव्रतनिरूपणम् ॥ ११ ॥

Terdapat uraian tentang alam Yama sehubungan dengan kisah putra seorang resi; penjelasan tentang vipāka, yakni buah dari karma; serta pemaparan vrata yang dipersembahkan kepada Viṣṇu.

Verse 12

गोकर्णस्य च माहात्म्यं कीर्तितं पापनाशनम् । इत्येवं पूर्वभागोऽयं पुराणस्य निरूपितः ॥ १२ ॥

Keagungan Gokarṇa yang melenyapkan dosa telah dimuliakan; demikianlah bagian awal (pūrva-bhāga) Purāṇa ini telah dipaparkan.

Verse 13

उत्तरे प्रविभागे तु पुलस्त्यकुरुराजयोः । संवादे सर्वतीर्थानां माहात्म्यं विस्तरात्पृथक् ॥ १३ ॥

Dalam bagian Uttara, dalam dialog antara Resi Pulastya dan Raja Kuru, kemuliaan semua tirtha (tempat ziarah suci) dijelaskan satu per satu dengan rinci.

Verse 14

अशेषधर्माश्चाख्याताः पौष्करं पुण्यपर्व च । इत्येवं तव वाराहं प्रोक्तं पापविनाशनम् ॥ १४ ॥

Semua dharma telah dijelaskan, juga tirtha suci Pushkara dan hari-hari perayaan yang penuh pahala. Demikianlah Varaha Purana, penghancur dosa, telah dipaparkan kepadamu.

Verse 15

पठतां श्रृण्वतां चैव भगवद्भक्तिवर्धनम् । कांचनं गरुड कृत्वा तिलधेनुसमन्वितम् ॥ १५ ॥

Bagi yang melantunkannya dan yang mendengarkannya, bhakti kepada Bhagavan bertambah; hendaknya dibuat Garuda dari emas dan bersama itu dipersembahkan dana berupa sapi-wijen (tila-dhenu).

Verse 16

लिखित्वैतच्च यो दद्याच्चैत्र्यां विप्राय भक्तितः । स लभेद्वैष्णवं धाम देवर्षिगणवंदितः ॥ १६ ॥

Siapa yang menuliskan ini lalu pada bulan Caitra memberikannya dengan penuh bhakti kepada seorang brahmana, ia meraih dhama Waisnawa yang dihormati oleh para dewa-rsi.

Verse 17

यो वानुक्रमणीमेंतां श्रृणोत्यपि पठत्यपि । सोऽपि भक्तिं लभेद्विष्णौ संसारोच्छेदकारिणीम् ॥ १७ ॥

Siapa yang mendengar atau bahkan melafalkan Anukramani ini, ia pun memperoleh bhakti kepada Wisnu yang memutus belenggu samsara.

Verse 18

इति श्रीबृहन्नारदीय पुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे वाराहपुराणानुक्रमणीवर्णनं नाम त्र्युत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०३ ॥

Demikian berakhir bab ke-103 pada Bagian Pertama Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, dalam Kisah Agung, pada Bagian Keempat, berjudul “Uraian Anukramaṇikā (ringkasan per bab) dari Vārāha Purāṇa.”