Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Adharma’s Short-Lived Prosperity and the Restorative Path of Tīrtha (लोमश–युधिष्ठिर संवादः)

कुन्तीकुमार पाण्डुनन्दन! जैसे राजा भगीरथ हो गये हैं, जैसे गय आदि राजर्षि हो चुके हैं तथा जैसे महाराज ययाति हुए हैं, वैसे ही तुम भी विख्यात हो ।। युधिछिर उवाच न हर्षात्‌ सम्प्रपश्यामि वाक्यस्यास्योत्तरं क्वचित्‌ | स्मरेद्धि देवराजो यं को नामाभ्यधिकस्तत:

Yudhiṣṭhira uvāca: na harṣāt samprapaśyāmi vākyasyāsyottaraṃ kvacit | smareddhi devarājo yaṃ ko nāmābhyadhikastataḥ ||

Yudhiṣṭhira berkata: “Diliputi sukacita, aku sama sekali tak menemukan jawaban yang pantas bagi kata-kata ini. Sebab orang yang diingat oleh raja para dewa—siapakah yang mungkin lebih unggul darinya?”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
हर्षात्from/through joy (out of elation)
हर्षात्:
Apadana
TypeNoun
Rootहर्ष
FormMasculine, Ablative, Singular
सम्प्रपश्यामिI clearly see / I can discern
सम्प्रपश्यामि:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-पश्
FormPresent, First, Singular
वाक्यस्यof (the) statement/words
वाक्यस्य:
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Genitive, Singular
अस्यof this
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
उत्तरम्reply/answer
उत्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
क्वचित्anywhere / at any time
क्वचित्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
स्मरेत्might remember / would remember
स्मरेत्:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormOptative, Third, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
देवराजःking of the gods (Indra)
देवराजः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज
FormMasculine, Nominative, Singular
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
नामindeed / pray (emphatic particle)
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
अभ्यधिकःsuperior / greater
अभ्यधिकः:
TypeAdjective
Rootअभ्यधिक
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthan him / from that
ततः:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
D
Devarāja (Indra)