Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

नलस्य पुष्करजयो द्यूते

Nala’s Victory over Puṣkara in the Dice-Game

इदं चैव हयज्ञानं त्वदीयं मयि तिष्ठति । तदुपाकर्तुमिच्छामि मन्यसे यदि पार्थिव । एवमुकक्‍्त्वा ददौ विद्यामृतुपर्णाय नैषध:,आपका अभश्वविज्ञान मेरे पास धरोहरके रूपमें पड़ा है। राजन! यदि आप ठीक समझें तो मैं उसे आपको देनेकी इच्छा रखता हूँ। ऐसा कहकर निषधराज नलने ऋतुपर्णको अश्वविद्या प्रदान की

idaṃ caiva hayajñānaṃ tvadīyaṃ mayi tiṣṭhati | tad upākartum icchāmi manyase yadi pārthiva | evam uktvā dadau vidyām ṛtuparṇāya naiṣadhaḥ |

Nala berkata: “Wahai raja, pengetahuan tentang kuda ini sesungguhnya milikmu; ia tinggal padaku sebagai titipan. Jika engkau menganggapnya patut, aku ingin mengembalikannya kepadamu.” Setelah berkata demikian, Nala, raja Niṣadha, menganugerahkan ilmu perihal kuda kepada Ṛtuparṇa.

इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हय-ज्ञानम्knowledge of horses (horse-science)
हय-ज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootहयज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
त्वदीयम्yours
त्वदीयम्:
TypeAdjective
Rootत्वदीय
FormNeuter, Nominative, Singular
मयिin me/with me
मयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormLocative, Singular
तिष्ठतिstands/remains
तिष्ठति:
TypeVerb
Rootस्था
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
उपाकर्तुम्to render/offer (back) / to give
उपाकर्तुम्:
TypeVerb
Rootउप-आ-√कृ
FormTumun (infinitive)
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, First, Singular
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Second, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sampradana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular

नल उवाच

N
Nala (Naiṣadha)
Ṛtuparṇa
H
hayajñāna/aśvavidyā (science of horses)