Shloka 14
दमयन्त्याः अरण्यविहारः — Damayantī’s Passage through the Wilderness
Devanagari script
ततस्तान् परिधानेन वाससा स समावृणोत् | तस्य तद् वस्त्रमादाय सर्वे जम्मुर्विहायसा,तदनन्तर उन्होंने अपने अधोवस्त्रसे उन पक्षियोंको ढँक दिया। किंतु वे सब पक्षी उनका वह वस्त्र लेकर आकाशमें उड़ गये
Transliteration
tatas tān paridhānena vāsasā sa samāvṛṇot | tasya tad vastram ādāya sarve jagmur vihāyasā ||
Translation
Lalu ia menutupi burung-burung itu dengan kain bawah yang dipakainya. Namun semuanya merebut kain itu dan terbang ke angkasa.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
परिधानेनwith a lower garment
परिधानेन:
Karana
TypeNoun
Rootपरिधान
FormNeuter, Instrumental, Singular
वाससाwith a cloth/garment
वाससा:
Karana
TypeNoun
Rootवासस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
समावृणोत्covered, enveloped
समावृणोत्:
TypeVerb
Rootसम् + आ + √वृ (वृणोति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वस्त्रम्garment, cloth
वस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
आदायhaving taken
आदाय:
TypeVerb
Rootआ + √दा
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
जग्मुःwent
जग्मुः:
TypeVerb
Root√गम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
विहायसाthrough the sky; in the air
विहायसा:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविहायस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
Speaker
बृहृदश्च उवाच
Characters & Entities
B
BṛhadaśvaB
birds (pakṣiṇaḥ implied)P
paridhāna (lower garment)V
vastra (garment/cloth)V
vihāyas (sky)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes